Blues-akkoorden: de 12-bar blues en 5 varianten voor je beats

De blues is de oudste truc in de muziek, en hij werkt nog steeds. Drie akkoorden, een losse groove en die net iets "foute" klank die juist goed voelt. Je hoort bluesharmonie in oude soulsamples, in boom bap, in rock en in een hoop moderne hiphop die een stoffige gitaar- of pianoloop flipt.

Hieronder leer je de 12-bar blues maat voor maat, plus 5 varianten die je direct in je DAW kunt zetten. Alles staat in C (zodat je het op het keyboard ziet), met Romeinse cijfers zodat je het naar elke toonsoort kunt verplaatsen, de noten per akkoord en tips om het in een beat te laten werken.

Waardoor klinkt een akkoordenschema als blues?

• Maar drie akkoorden. De klassieke blues gebruikt het eerste, vierde en vijfde akkoord: I, IV en V. In C zijn dat C, F en G.
• Elk akkoord is een dominant septiemakkoord. In gewone popharmonie krijgt alleen het V-akkoord een septiem. In de blues krijgen I en IV er ook een: C7, F7 en G7. Die kleine septiem (Bb in C7, Eb in F7) is een groot deel van de sound.
• Blue notes in de melodie. Bluesmelodieën buigen de terts, kwint en septiem van de toonladder omlaag. In C zijn dat Eb, Gb en Bb. Een melodie met een Eb over een C7-akkoord lijkt op papier te botsen, maar die spanning is precies de bedoeling.
• Een shufflegevoel. Veel blues swingt: de tweede achtste noot van elke tel valt net te laat. In je DAW kom je daar dichtbij met swing of door noten iets van het grid te schuiven.

Zo lees je de cijfers: hoofdletters (I, IV, V) zijn majeurakkoorden, kleine letters (ii) zijn mineur. Een "7" betekent een dominant septiemakkoord. In de mineurblues hieronder zijn de kleine letters "i" en "iv" mineur septiemakkoorden. Is dit nieuw voor je? Begin dan bij welke akkoorden passen bij elkaar.

De 12-bar blues, maat voor maat

De standaard 12-bar blues bestaat uit drie regels van vier maten. Dit overzicht van 12-bar-varianten zet het op dezelfde manier neer:

• Maat 1 tot 4: I, I, I, I (C7, C7, C7, C7)
• Maat 5 tot 8: IV, IV, I, I (F7, F7, C7, C7)
• Maat 9 tot 12: V, IV, I, V (G7, F7, C7, G7)

De G7 in maat 12 is de turnaround: die trekt je terug naar C7 aan het begin, zodat de 12 maten eindeloos kunnen loopen. Tel hardop mee terwijl je speelt, dan voel je na een of twee rondes vanzelf waar de wissels vallen.

5 blues-akkoordenschema's om te proberen

1. De quick change: I, IV, I, I in de eerste regel (C7, F7, C7, C7)

Dezelfde 12 maten met één verschil: maat 2 springt een maat naar het IV-akkoord en komt daarna terug. De eerste regel wordt C7, F7, C7, C7 en de rest blijft gelijk. Zo blijft het begin geen vier maten stilstaan, en dat helpt veel als het schema onder een rapper of zanger doorloopt.

2. De jazzy turnaround: I, VI7, ii, V in de laatste twee maten (C7, A7, Dm7, G7)

Vervang de laatste twee maten (C7, G7) door vier snelle akkoorden, twee per maat: C7, A7 in maat 11 en Dm7, G7 in maat 12. In A7 zit een C# die niet in C majeur hoort, en die trekt hard naar Dm7. Daarna is Dm7, G7, C7 een twee-vijf-een. Een kleine aanpassing die de loop meer naar soul of jazz laat klinken, top voor lo-fi en boom bap.

3. De mineurblues: i, iv en een V7 (Cm7, Fm7, Ab7, G7)

Hetzelfde idee, donkerdere kleuren. Een veelgebruikte indeling:

• Maat 1 tot 4: Cm7, Cm7, Cm7, Cm7
• Maat 5 tot 8: Fm7, Fm7, Cm7, Cm7
• Maat 9 tot 12: Ab7, G7, Cm7, G7

De Ab7 in maat 9 zakt een halve toon naar G7, en die glijder geeft de laatste regel zijn moody trek. Maak je vooral trap of drill? Dan is dit de bluesversie die er direct in past.

4. De 8-bar blues: een kortere loop

Niet elk nummer heeft 12 maten nodig. Er bestaan meerdere vormen van de 8-bar blues. De simpelste laat de eerste vier maten van de 12-bar vorm weg. Dan krijg je IV, IV, I, I, V, IV, I, V (F7, F7, C7, C7, G7, F7, C7, G7). Acht maten passen netjes in een hiphoparrangement, waar de meeste delen in blokken van 4 of 8 maten zijn opgebouwd.

5. Een beatvriendelijke mineurbluesloop van 4 maten (Cm7, Fm7, Ab7, G7)

Wil je het bluesgevoel zonder een volledige ronde van 12 maten? Pak de belangrijkste akkoorden van de mineurblues en geef ze elk een maat: Cm7, Fm7, Ab7, G7. De G7 aan het eind trekt je elke keer terug naar Cm7, net als de turnaround in de volledige vorm. Hij loopt makkelijk onder een couplet, en de volledige 12-bar versie kun je terugbrengen in een intro, bridge of outro.

Spiekbriefje: de noten per akkoord

• C7: C, E, G, Bb
• F7: F, A, C, Eb
• G7: G, B, D, F
• A7: A, C#, E, G
• Dm7: D, F, A, C
• Cm7: C, Eb, G, Bb
• Fm7: F, Ab, C, Eb
• Ab7: Ab, C, Eb, Gb

Wil je in een andere toonsoort spelen? Hou de Romeinse cijfers aan en vul de akkoorden van jouw toonsoort in. Veel gitaarblues staat bijvoorbeeld in A of E. In A gebruikt de 12-bar blues A7, D7 en E7. De akkoorden van elke toonsoort zoek je op bij akkoorden per toonsoort.

Zo laat je blues-akkoorden werken in een beat

1. Kies een klank met wat ruwheid. Een licht vuile elektrische piano, een orgel, een cleane elektrische gitaar of een stoffige gesamplede piano. Op een heldere, perfecte synth klinken bluesakkoorden stijf.
2. Voeg swing toe. Duw de tussentellen van je hats en keys iets naar achteren. In FL Studio doe je dat met de Swing-knop in de Channel rack, zie swing in FL Studio.
3. Laat de bas de grondtonen spelen. Je 808 of bas volgt C, F en G. Zo blijft het laag schoon, ook als de akkoorden vier noten hebben.
4. Hou de septiem, laat de rest weg. Zitten de akkoorden de vocal in de weg? Speel dan alleen de terts en septiem van elk akkoord (E en Bb in C7). Die twee noten dragen de bluesklank.
5. Bewaar de volledige vorm voor belangrijke momenten. Loop vier maten onder het couplet en speel de volle 12 maten in de intro, een bridge of de outro.
6. Sample je? Check eerst de toonsoort. Flip je een oude blues- of soulloop? Gooi hem in Beat Lab om de BPM en toonsoort te schatten voordat je akkoorden of een 808 toevoegt. Daar kun je ook de toonhoogte verschuiven zonder dat het tempo verandert.

Een startpunt gratis als MIDI

Onze gratis akkoorden generator maakt loops van vier akkoorden, geen volledige 12-bar vormen. Voor de mineurloop (schema 5) kies je de sfeer Dark of Sad in mineur, stel je je toonsoort en tempo in, luister je in je browser en download je de MIDI met akkoorden plus een baslijn op de grondtonen. Vervang de akkoorden daarna in je piano roll door de bluesakkoorden hierboven. Voor de volledige 12-bar vorm programmeer je één maat per akkoord en kopieer je die volgens het schema. De MIDI mag je vrij gebruiken in je eigen releases.

Verder gaan?

Blues ligt dicht tegen gospel en jazz aan. Voor doorgangsakkoorden en dat kerkgevoel lees je onze gospel-akkoorden. Liever meteen schrijven? Bekijk de beats van NameOnTheBeat en zoek er een die bij je stem past.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de drie akkoorden van de blues?

Het eerste, vierde en vijfde akkoord van de toonsoort (I, IV en V), meestal gespeeld als dominant septiemakkoord. In C zijn dat C7, F7 en G7. In A zijn het A7, D7 en E7.

Wat is het bekendste blues-akkoordenschema?

De 12-bar blues: vier maten I, twee maten IV, twee maten I, en daarna V, IV, I en V. De quick change-versie, met IV in maat 2, kom je net zo vaak tegen.

Waarom heeft elk akkoord in de blues een septiem?

Het dominant septiemakkoord voegt de kleine septiem van elk akkoord toe (Bb in C7). Die noot zit ook in de bluestoonladder, waardoor de akkoorden en de bluesy melodienoten bij elkaar lijken te horen.

Kan ik blues-akkoorden gebruiken in trap of drill?

Ja. Trap en drill staan meestal in mineur, dus de mineurblues (schema 3) of de mineurloop van 4 maten (schema 5) past het best. Hou de 808 op de grondtonen en geef de akkoorden ruimte.

Mag ik deze akkoordenschema's gebruiken in een release?

Ja. Akkoordenschema's zijn gewone bouwstenen in muziek. Kopieer alleen niet de echte opname of melodie van iemand anders.

Meer gratis hulp voor je beats, zoals een BPM-zoeker, master-checker en audio converter? Bekijk al onze gratis muziektools.