Neo soul-akkoorden: 6 rijke progressies om meteen te spelen

Je kent de sound: warme keys, akkoorden die een beetje wazig aan de randen klinken, een bas die rustig zijn tijd neemt en een groove die net achter de tel hangt. Dat is neo soul. Probeer je dat na te maken met gewone drieklanken, dan valt het al snel plat. Het geheim is niet meer akkoorden. Het zijn rijkere akkoorden, en een paar slimme manieren om ertussen te bewegen.

Hieronder vind je 6 neo soul-akkoordenschema's die je meteen kunt spelen, met Romeinse cijfers, de noten per akkoord en korte liggingen die echt onder je vingers passen. Ze staan rond C majeur en D Dorisch (bijna alleen witte toetsen), dus je probeert ze makkelijk uit op een MIDI-keyboard of in de piano roll.

Waardoor klinkt een akkoordenschema als neo soul?

Neo soul is gegroeid uit R&B, soul, jazz en hiphop. De naam zelf werd eind jaren 90 bedacht door muziekmanager Kedar Massenburg, toen artiesten als D'Angelo, Erykah Badu, Maxwell en Lauryn Hill doorbraken. In de akkoorden kom je steeds deze dingen tegen:

• Uitgebreide akkoorden. Waar R&B vaak genoeg heeft aan septiemakkoorden, stapelt neo soul hoger: noon-, undecime- en tredecimakkoorden (9, 11 en 13). Een Dm11 (D, F, A, C, E, G) klinkt open en een beetje onaf op een manier die een kale Dm nooit heeft.
• Dorische kleur. Veel neo soul-vamps staan op een mineurakkoord met een helder majeurakkoord een kwart hoger. Die combinatie komt uit de Dorische modus en geeft mineurgrooves een warme, hoopvolle draai.
• Chromatische bewegingen. Een complete akkoordvorm een halve toon omhoog of omlaag schuiven, of een akkoord vervangen door een akkoord een tritonus verderop, geeft die momenten van "waar kwam dat vandaan".
• Slash-akkoorden. Eén akkoord spelen boven een andere basnoot, zoals F boven G, geeft een zachte, zwevende klank waar gospel- en neo soul-spelers dol op zijn.

Zo lees je de cijfers: kleine letters (ii, iii, vi) zijn mineur, hoofdletters (I, IV, V) zijn majeur. Het getal erachter zegt hoe hoog het akkoord gestapeld is: 9, 11 of 13. "maj9" is een groot septiemakkoord met een noon erbovenop. Zijn Romeinse cijfers nieuw voor je? Begin dan bij welke akkoorden passen bij elkaar.

6 neo soul-akkoordenschema's om te proberen

1. De Dorische vamp: i11, IV13 (Dm11, G13)

Leer je maar één neo soul-beweging, leer dan deze. Je blijft in D mineur, maar het G-akkoord is majeur. Dat is de Dorische sound: mineur, maar met lift. Beide akkoorden gebruiken alleen witte toetsen en ze delen meerdere noten, dus je kunt een heel couplet tussen die twee heen en weer wiegen. Geef elk akkoord een of twee maten en laat de bas en drums de beweging maken.

Korte liggingen: Dm11 met D in de bas en F, C, E en G erboven. G13 met G in de bas en F, B en E erboven.

2. De chromatische glijder: IVmaj9, iii9, biii9, ii9 (Fmaj9, Em9, Ebm9, Dm9)

Begin op Fmaj9 en schuif daarna één mineur-noonvorm steeds een halve toon omlaag. Em9 stapt al een beetje buiten de toonsoort (er zit een F# in) en Ebm9 ligt er helemaal buiten, maar omdat alle noten parallel bewegen, hoort je oor één soepele glijbeweging in plaats van willekeurige akkoorden. Dit trucje heet planing. Land op Dm9 en zet er G13 achter als je wilt dat de loop terugtrekt naar het begin.

3. De tritonus-substitutie: ii9, bII9, Imaj9 (Dm9, Db9, Cmaj9)

Dit is de klassieke ii, V, I, maar de G7 is vervangen door Db9. Dat werkt omdat G7 en Db7 dezelfde twee spanningsnoten delen (B en F; in Db7 schrijf je de B als Cb). Het resultaat is puur soepel: van Dm9 naar Db9 zakken vier noten een halve toon en blijft de F liggen. Van Db9 naar Cmaj9 zakt elke noot een halve toon of blijft hij staan. De bas loopt D, Db, C, en dat klinkt duur voor iets wat zo simpel is.

4. De achterdeur: iv9, bVII13, Imaj9 (Fm9, Bb13, Cmaj9)

In plaats van via G thuis te komen, sluip je binnen via de achterdeur. Fm9 en Bb13 zijn geleend uit C mineur, dus de eerste twee akkoorden klinken moody en zacht. Daarna gaat Cmaj9 open als een raam. De Ab in Bb13 zakt naar G en de D blijft liggen, dus de oplossing voelt natuurlijk. Top aan het eind van een hook of als intro die oplost in je hoofdloop.

Korte ligging voor Bb13: Bb in de bas met Ab, D en G erboven.

5. De turnaround met een twist: Imaj9, VI7b13, ii9, V13 (Cmaj9, A7b13, Dm9, G13)

Je kent vast de een, zes, twee, vijf-loop. Hier is de zes een dominant akkoord in plaats van een mineurakkoord. De C# in A7 trekt hard naar Dm9, en de b13 (een F) houdt hem dicht bij de toonsoort. Daardoor klinkt het bluesy en soulvol in plaats van misplaatst. Loop hem per vier maten, of gebruik hem één keer aan het eind van een stuk om de groove terug naar het begin te sturen.

Korte ligging voor A7b13: A in de bas met G, C# en F erboven.

6. Vier over vijf: ii11, IV/V, Imaj9 (Dm11, F/G, Cmaj9)

F/G betekent een F majeur-akkoord met een G in de bas. Het werkt als een G-akkoord, maar zonder de sterke B die een dominant akkoord normaal zo opdringerig maakt. Het resultaat is een zachte, zwevende trek naar C. Deze klank hoor je overal in gospel en neo soul. Hou F/G iets langer vast dan normaal voelt voordat je oplost, en laat de ontlading landen.

Spiekbriefje: de noten per akkoord

• Cmaj9: C, E, G, B, D
• Db9: Db, F, Ab, Cb (B), Eb
• Dm9: D, F, A, C, E
• Dm11: D, F, A, C, E, G
• Em9: E, G, B, D, F#
• Ebm9: Eb, Gb, Bb, Db, F
• Fmaj9: F, A, C, E, G
• Fm9: F, Ab, C, Eb, G
• F/G: F, A, C boven een G in de bas
• G13: G, B, D, F, A, E (kort: G, F, B, E)
• Bb13: Bb, D, F, Ab, C, G (kort: Bb, Ab, D, G)
• A7b13: A, C#, E, G, F (kort: A, G, C#, F)

Je hoeft niet elke noot te spelen. Bij akkoorden van vijf of zes noten laat je eerst de kwint weg. Die voegt de minste kleur toe.

Zo laat je deze akkoorden echt als neo soul klinken

1. Kies het juiste instrument. Een elektrische piano (Rhodes-achtig), een Wurlitzer-achtige keysklank of een cleane, warme gitaar. De meeste DAW's hebben er een ingebouwd. Een felle vleugel laat dezelfde akkoorden klinken als een jazzles.
2. Laat de bas de grondtoon spelen. Speel de grondtoon in de bas en laat hem weg uit je rechterhand. Dat heten rootless voicings, en zo worden grote akkoorden niet modderig.
3. Hou de liggingen dicht bij elkaar. Verplaats zo min mogelijk noten tussen de akkoorden. Schema 2, 3 en 4 zijn op dat idee gebouwd, dus laat je hand nauwelijks bewegen.
4. Maak de timing losser. Neo soul-grooves voelen vaak relaxt en een beetje achter de tel. Zet quantize lager of uit, schuif akkoorden net iets later en varieer de velocity.
5. Speel niet op elke tel. Hou akkoorden vast, laat gaten vallen en laat de bas antwoorden. Ruimte hoort bij de sound.
6. Laat ruimte voor de stem. Undecime- en tredecimakkoorden vullen veel middengebied. Verdwijnt een zanger of rapper in de mix, haal dan een noot weg of leg de ligging lager.

Begin met gratis MIDI en voeg daarna de extensies toe

Geen zin om elk akkoord in de piano roll te klikken? Open onze gratis akkoorden generator, kies de sfeer R&B of Chill (allebei met septiemakkoorden), kies je toonsoort en tempo en luister direct in je browser. Download de MIDI: je krijgt een akkoordenspoor plus een baslijn op de grondtonen, vrij te gebruiken in je eigen releases. Maak van die septiemakkoorden daarna zelf neo soul-akkoorden: voeg de noon toe (de noot een hele toon boven de grondtoon, een octaaf hoger gespeeld) en probeer bij mineurakkoorden ook de undecime.

Schrijf je akkoorden bij een sample of beat die je al hebt? Check dan eerst de toonsoort en BPM met Beat Lab, zodat je progressie er echt bij past. Eerst liever simpelere loops met septiemakkoorden? Begin met onze R&B-akkoorden of de lo-fi akkoorden, en ben je klaar om de hele track te bouwen, volg dan R&B beat maken in FL Studio.

Vocals opnemen op je neo soul-beat?

Zulke rijke akkoorden vragen om een vocal die warm en helder bovenop ligt. Neem je zelf gezongen hooks of melodische rap op? De Frenna Type Vocal Preset Bundle geeft je een startketen voor Logic Pro (ingebouwde plugins) of FL Studio (stock plugins uit FL Studio Signature). Hij is geïnspireerd op de melodische, getunede en naar voren gemixte vocal van Frenna. Voor Engelstalige luisteraars zit dat in dezelfde hoek als de melodische, R&B-achtige kant van Drake. Het is een stijlreferentie en een startpunt dat je afstemt op je eigen stem, geen kopie van iemands vocal chain, en niet gemaakt, goedgekeurd of ondersteund door een van beide artiesten.

Veelgestelde vragen

Welke akkoorden gebruik je voor neo soul?

Vooral uitgebreide akkoorden: mineur-noon- en undecimakkoorden, majeur-noonakkoorden, dominante noon- en tredecimakkoorden, plus slash-akkoorden zoals F/G. Ze klinken voller en opener dan de septiemakkoorden die je in veel R&B hoort.

Wat is het verschil tussen neo soul- en R&B-akkoorden?

Er zit veel overlap in. Neo soul gaat meestal een stap verder: meer extensies, meer Dorische vamps en meer chromatische bewegingen zoals de tritonus-substitutie en planing. Moderne R&B houdt het vaak simpeler met septiemakkoorden en een strakkere, meer geproduceerde sound.

Moet ik jazztheorie kennen om neo soul te spelen?

Nee. Kun je de zes schema's hierboven spelen met het spiekbriefje erbij, dan heb je de belangrijkste bewegingen al. Leer ze eerst in C en verplaats ze daarna met de Romeinse cijfers naar andere toonsoorten.

Mag ik deze akkoordenschema's gebruiken in een release?

Ja. Akkoordenschema's zijn gewone bouwstenen in muziek, en de MIDI uit onze generator mag je vrij gebruiken in je eigen tracks, ook commercieel. Kopieer alleen niet de echte opname of melodie van iemand anders.

Meer gratis hulp voor je beats, zoals een BPM-zoeker, master-checker en audio converter? Bekijk al onze gratis muziektools.