Popfilter bij rap opnemen: wat doet het echt?

Hoor je een dikke plof in je opname bij elke p of b? Dat zijn plofklanken. Een stootje lucht uit je mond raakt de microfoon en dat hoor je als een bonk in het laag. Een popfilter helpt, maar er is meer dat je kunt doen. Zo voorkom je het.

Wat zijn plofklanken?

Bij klanken als p en b duw je een kort stootje lucht naar voren. Shure noemt ze plosieven en raadt aan om ze bij het opnemen te beperken. Komt die lucht recht op je microfoon, dan hoor je een plof.

Test het eerst

Neem één regel op met woorden die met een p of b beginnen en luister terug op je koptelefoon. Klinkt de rest goed, maar schieten die letters eruit met een lage plof? Dan is het tijd voor de tips hieronder.

Niet elke microfoon heeft een los popfilter nodig. Sommige microfoons hebben al bescherming ingebouwd. Check dus je eigen model voordat je extra spullen koopt.

1. Gebruik een popfilter

Volgens Shure zet je een popfilter recht voor de microfoon. Die vangt de luchtstoten op, zonder je klank veel te veranderen. Er zijn popfilters van stof en van metaal. Allebei breken ze de luchtstroom voordat die bij je microfoon komt.

2. Houd afstand

Shure noemt 10 tot 20 centimeter van de microfoon een goed beginpunt. Hoe dichterbij, hoe harder een luchtstoot binnenkomt. Houd je afstand ook gelijk tijdens je take. Volgens Shure verandert je klank en volume anders ineens.

3. Let op het nabijheidseffect

Bij een cardioide microfoon wordt het laag volgens Shure sterker als je dichterbij komt. Dat heet het nabijheidseffect. Een beetje kan je stem voller maken, maar ga je heel dicht op de microfoon staan, dan wordt je stem ook steeds dikker in het laag.

4. Rap net langs de microfoon

Shure raadt aan om de microfoon iets lager te zetten, zodat hij niet recht voor je mond staat. Die tip geven ze vooral tegen scherpe s- en t-klanken. Veel mensen zetten de microfoon ook net schuin tegen plofs: de luchtstoot gaat dan langs de microfoon in plaats van er recht op.

5. Toch een plof opgenomen?

Met een high-pass filter, ook wel low cut, haal je het diepste laag weg. Daarmee maak je een plof vaak minder erg. Bij een harde plof is het vaak het makkelijkst om dat ene stukje opnieuw op te nemen. Hoe je dat doet, lees je in punch-in en comping.

Kan een vocal preset plofklanken oplossen?

Een preset helpt je met de mix, maar is geen vervanging voor een schone opname. Als de plof al hard in het opgenomen signaal zit, is opnieuw opnemen vaak de makkelijkste route. Zet daarna pas je effecten aan en vergelijk de bewerkte take met de ruwe opname.

Heb je een nette opname en werk je in Logic Pro of FL Studio? Bekijk dan de Frenna-type vocal preset bundle als startpunt voor een melodieuze rapmix. Kies de juiste versie voor jouw programma en stel hem verder af op je eigen stem. Wil je presets vergelijken op pluginvereisten? Lees waar je op let bij een Logic Pro vocal preset zonder extra plugins.

Veelgemaakte fouten

• Te dicht op de microfoon. Dan komt elke p en b er hard in.
• Steeds een andere afstand. Dan wisselt je klank en volume per zin.
• Alles in de mix willen oplossen. Een plof voorkomen is makkelijker dan hem weghalen.
• Recht in de microfoon praten. Een klein beetje schuin maakt al verschil.

Meer houvast nodig? In het stappenplan: mictechniek voor rappers staat alles op een rij. Opname vervormd in plaats van ploffend? Lees opname vervormd: zo voorkom je clipping. Op zoek naar de juiste koptelefoon? Lees open of gesloten koptelefoon. Heb je een SM58? Lees de Shure SM58 voor rap.

Veelgestelde vragen

Heb ik een popfilter nodig?

Niet altijd. Hoor je vaak plofs in je opname, dan is het een simpele oplossing.

Hoe ver moet ik van de microfoon staan?

Shure noemt 10 tot 20 centimeter een goed beginpunt. Houd die afstand tijdens je hele take gelijk.

Kan ik plofs achteraf weghalen?

Deels, bijvoorbeeld met een high-pass filter. Een harde plof neem je meestal beter opnieuw op.

Bron: Shure, How to Record and Mix Vocals.