Beatmatchen leren: zo leg je twee nummers op hetzelfde tempo

Beatmatchen is de eerste echte skill die je als DJ leert. Het betekent dat je twee nummers zo neerzet dat ze precies even snel lopen en hun kicks op hetzelfde moment vallen. Lukt dat, dan klinkt je overgang als één doorlopend stuk muziek. Lukt het niet, dan hoor je twee kicks door elkaar galopperen en weet de hele vloer dat er iets misgaat.

Goed nieuws: het is geen talent, het is oefenen. In dit artikel leer je stap voor stap hoe je op het gehoor beatmatcht, hoe je de tempofader gebruikt, wanneer sync prima is en hoe je je voorbereiding een stuk makkelijker maakt.

Wat is beatmatchen precies?

Beatmatchen bestaat uit twee dingen die je allebei goed moet krijgen:

• Tempo gelijk zetten: beide nummers draaien op dezelfde BPM (beats per minute).
• Fase gelijk zetten: de tellen vallen op hetzelfde moment. Twee nummers kunnen allebei op 126 BPM staan en toch een halve tel uit elkaar lopen.

Pas als allebei klopt, zitten de nummers "in de pocket". Daarna komt pas het mixen zelf: EQ'en, faden en het moment kiezen.

Wat heb je nodig?

• Een DJ-controller, twee spelers met een mixer, of DJ-software met twee decks.
• Een koptelefoon, zodat je het volgende nummer kunt voorbeluisteren (cue'en) zonder dat het publiek het hoort.
• Twee nummers met een duidelijke, rechte kick. House, techhouse of andere 4/4-muziek is het makkelijkst om mee te beginnen.

Beatmatchen in 5 stappen

Stap 1: weet de BPM van je nummers

Begin met twee nummers die dicht bij elkaar liggen, bijvoorbeeld 124 en 126 BPM. Hoe kleiner het verschil, hoe minder je hoeft te schuiven en hoe natuurlijker het klinkt.

De meeste DJ-software laat de BPM al zien. Heb je losse bestanden of twijfel je aan een waarde, check hem dan in de gratis Beat Lab. Die schat de BPM en toonsoort in je browser, zonder upload, en je kunt ook zelf meetikken op de beat.

Let op halve en dubbele tempo's. Een hiphopnummer op 70 BPM loopt lekker samen met iets op 140 BPM, omdat elke kick van het ene nummer op elke tweede tel van het andere valt. Software kiest soms de ene, soms de andere waarde. Beide zijn eigenlijk goed.

Stap 2: zet een cue op de eerste tel

Zoek in het nieuwe nummer de eerste kick van een frase, meestal het begin van de intro. Zet daar je cuepunt. Dat is de "1" waarmee je straks in de maat binnenkomt.

Start het nieuwe nummer op de 1 van het nummer dat al speelt. Niet zomaar ergens: dansmuziek is opgebouwd in frasen van 8, 16 of 32 maten. Als jouw nummer op het begin van zo'n frase binnenkomt, valt elke drop en elke break straks op een logisch moment.

Stap 3: zet het tempo gelijk met de tempofader

Met de tempofader (ook wel pitchfader) maak je het nieuwe nummer sneller of langzamer. Wil je van 124 naar 128 BPM, dan moet het nummer ongeveer 3,2% sneller. De rekensom is simpel: doel-BPM gedeeld door originele BPM, min 1, keer 100.

Op veel Pioneer DJ-spelers stel je het bereik van de fader in. Op de XDJ-RX3 kies je bijvoorbeeld tussen ±6, ±10, ±16 en WIDE, volgens de handleiding van Pioneer DJ. Een klein bereik zoals ±6 geeft je fijnere controle, en dat is precies wat je wilt bij beatmatchen.

Stap 4: hoor wie er voorloopt en corrigeer

Zet beide nummers in je koptelefoon of laat het nieuwe nummer zacht meelopen. Luister naar de kicks:

• Je hoort een "galop" (dum-dum, dum-dum): de nummers lopen uit fase.
• De galop wordt steeds erger: het tempo klopt nog niet. Een van de twee is sneller.
• De galop blijft even groot: het tempo klopt, alleen de fase niet.

Fase corrigeer je met het jogwheel. Draai je de buitenrand met de klok mee tijdens het afspelen, dan versnelt het nummer heel even; tegen de klok in vertraagt het. Laat je los, dan loopt het weer op normaal tempo. Zo duw je het nummer net naar voren of trek je het iets terug, zonder het tempo aan te passen.

Tip: bepaal eerst welk nummer voorloopt. Twijfel je, geef dan het nieuwe nummer een klein duwtje. Wordt het erger, dan moest het juist terug.

Stap 5: laat het lopen en check opnieuw

Staan de kicks strak op elkaar, laat dan beide nummers 8 tot 16 maten samen spelen in je koptelefoon. Loopt het langzaam weer uit elkaar, dan zit je tempofader nog net naast de juiste waarde. Schuif een heel klein stukje en duw opnieuw met het jogwheel. Pas als het een paar frasen strak blijft, breng je het nummer in de zaal binnen.

Zo oefen je beatmatchen het snelst

1. Oefen met twee keer hetzelfde nummer. Zet op het ene deck het tempo een beetje hoger en probeer het op het gehoor terug te krijgen.
2. Verberg de BPM en de golfvormen. Plak een papiertje op je scherm als het moet. Zo train je je oren in plaats van je ogen.
3. Oefen kort maar vaak. Tien minuten per dag werkt beter dan één lange zondag.
4. Maak het stap voor stap moeilijker. Begin met 2 BPM verschil, ga daarna naar 4 en naar nummers met een minder duidelijke kick.

Mag je sync gebruiken?

Ja. Sync is een hulpmiddel, geen valsspelen. Op Pioneer DJ-apparatuur zet Beat Sync het tempo en de beatpositie van twee decks automatisch gelijk. Let wel op: volgens de handleiding werkt dat alleen met nummers die je eerst in rekordbox hebt geanalyseerd.

Het nadeel van alleen sync is dat je niet meer weet wat je moet doen als het misgaat. Een verkeerd beatgrid, een nummer met live drums of een track die net een tel verschuift, en sync zet je vrolijk op de verkeerde plek. Wie op het gehoor kan beatmatchen, hoort dat meteen en lost het op. Leer het dus eerst zonder, en gebruik sync daarna als je extra handen nodig hebt voor effecten of loops.

Tempo omhoog, toon omhoog: key lock

Maak je een nummer sneller, dan gaat de toonhoogte normaal gesproken mee omhoog. Ongeveer 6% sneller is al een halve toon hoger. Met Master Tempo (bij andere merken vaak key lock genoemd) verander je het tempo zonder dat de toonhoogte meeverandert.

Dat is vooral handig als je ook let op toonsoort. Twee nummers die perfect op tempo staan, kunnen nog steeds vals tegen elkaar klinken als hun toonsoorten botsen. Hoe je dat voorkomt lees je in harmonisch mixen met het Camelot-wiel.

Veelgemaakte fouten bij beatmatchen

• Op de verkeerde tel starten. Het tempo klopt, maar je kick valt op de 2 of de 3. Het klinkt dan net niet goed, zelfs als alles strak loopt.
• Te grote tempoverschillen. Een nummer 10% versnellen klinkt vaak onnatuurlijk. Kies liever nummers die dichter bij elkaar liggen.
• Je koptelefoon te hard. Hoe harder het staat, hoe moeilijker je het verschil hoort tussen twee kicks. En je oren worden sneller moe.
• Alleen op het scherm kijken. Golfvormen helpen, maar de vloer luistert met oren.
• Slechte voorbereiding. Thuis je BPM's en cuepunten checken scheelt op de avond zelf een hoop stress.

Bereid je set slim voor

Hoe beter je weet wat er in je map staat, hoe makkelijker beatmatchen wordt. Met de gratis batch BPM- en toonsoortzoeker sleep je een paar nummers tegelijk in je browser en zie je per track de BPM, toonsoort en Camelot-code. Kies je een nummer, dan zie je meteen welke tracks qua tempo en toonsoort goed aansluiten. Zo bouw je thuis al blokjes nummers die makkelijk in elkaar overlopen.

Op zoek naar nummers die niet iedereen al draait? Met NAME Remix Pack Access download je mijn remixes in één keer, klaar om mee te oefenen en te draaien.

Veelgestelde vragen over beatmatchen

Hoe lang duurt het om beatmatchen te leren?

Daar is geen vaste termijn voor, het verschilt per persoon. Wat wel helpt: elke dag kort oefenen, zodat je oren leren horen of een nummer te snel of te langzaam loopt. Strak en ontspannen beatmatchen onder druk komt daarna met draaiuren.

Kun je beatmatchen leren met alleen DJ-software?

Ja. Alle software met twee decks, een tempofader en een manier om te cue'en is genoeg. Het principe is hetzelfde als op dure spelers.

Wat is het verschil tussen beatmatchen en harmonisch mixen?

Beatmatchen gaat over tempo en ritme. Harmonisch mixen gaat over toonsoort: klinken de melodieën van twee nummers goed samen? Voor een strakke overgang wil je allebei.

Moet ik beatmatchen als ik alleen hiphop draai?

Het helpt altijd, maar bij hiphop wissel je vaker snel van nummer, bijvoorbeeld met een cut of een korte overgang. Toch klinkt een blend van twee nummers met een gelijk tempo een stuk soepeler.