Septiemakkoorden uitgelegd: maj7, m7 en 7 voor warmere beats
Share
Je speelt een simpel akkoordenschema en het klinkt prima, maar ook een beetje kaal. Dan hoor je een R&B- of lo-fi beat waarin dezelfde soort akkoorden ineens warm, zacht en een tikje melancholisch klinken. Grote kans dat daar septiemakkoorden in zitten.
In dit artikel leer je wat een septiemakkoord is, wat het verschil is tussen maj7, m7, 7 en m7♭5, en hoe je ze in een paar klikken in je piano roll zet. Met tabellen die je direct kunt naspelen, zonder dat je noten hoeft te kunnen lezen.
Het korte antwoord
Een septiemakkoord is een gewoon akkoord van drie noten (een drieklank) met een vierde noot erbovenop: de septiem. Dat is de zevende noot vanaf de grondtoon. Die extra noot geeft het akkoord meer kleur. Afhankelijk van welk soort akkoord en welke septiem je kiest, klinkt het dromerig, zacht, bluesy of juist spannend.
Er zijn vier soorten die je als producer het vaakst tegenkomt:
- maj7 (groot septiemakkoord): dromerig en open
- m7 (mineur septiemakkoord): zacht en warm
- 7 (dominant septiemakkoord): bluesy, wil ergens naartoe
- m7♭5 (halfverminderd): donker en onrustig
Grote en kleine septiem: het enige wat je hoeft te onthouden
Er zijn twee soorten septiemen. Tel je in je piano roll halve tonen vanaf de grondtoon (elke toets, wit of zwart, is een halve toon), dan zie je het verschil meteen:
- Grote septiem: 11 halve tonen boven de grondtoon. Dat is precies één toets onder het octaaf. Bij C is dat de B.
- Kleine septiem: 10 halve tonen boven de grondtoon. Dat is twee toetsen onder het octaaf. Bij C is dat de B♭ (Bes).
Combineer je die septiem met een majeur- of mineurdrieklank, dan krijg je de verschillende soorten septiemakkoorden. Weet je niet precies meer wat een majeur- en mineurdrieklank is? Lees dan eerst even het verschil tussen majeur en mineur.
De vier septiemakkoorden op een rij
Alles hieronder met C als grondtoon, zodat je ze makkelijk kunt vergelijken. De getallen zijn het aantal halve tonen vanaf de grondtoon.
| Akkoord | Opbouw | Halve tonen | Noten | Klank |
|---|---|---|---|---|
| Cmaj7 | majeurdrieklank + grote septiem | 0, 4, 7, 11 | C, E, G, B | dromerig, open |
| Cm7 | mineurdrieklank + kleine septiem | 0, 3, 7, 10 | C, E♭, G, B♭ | zacht, warm |
| C7 | majeurdrieklank + kleine septiem | 0, 4, 7, 10 | C, E, G, B♭ | bluesy, spanning |
| Cm7♭5 | verminderde drieklank + kleine septiem | 0, 3, 6, 10 | C, E♭, G♭, B♭ | donker, onrustig |
Let op het verschil tussen Cmaj7 en C7. Ze lijken op elkaar, maar ze klinken heel anders. De grote septiem in Cmaj7 klinkt zacht en zwevend. De kleine septiem in C7 geeft een bluesy spanning, alsof het akkoord nog niet klaar is en naar een volgend akkoord wil.
Zo schrijf je ze (en zo kom je ze tegen)
In tutorials, songbooks en MIDI-packs zie je verschillende schrijfwijzen voor hetzelfde akkoord:
- maj7: ook M7 of Δ7 (Cmaj7, CM7, CΔ7)
- m7: ook min7 of -7 (Cm7, Cmin7, C-7)
- 7: gewoon een 7 achter de letter (C7). Dit is altijd het dominant septiemakkoord.
- m7♭5: ook ø of ø7 (Cm7♭5, Cø)
De valkuil: C7 is niet hetzelfde als Cmaj7. Staat er alleen een 7, dan is het de kleine septiem.
Welke septiemakkoorden horen bij jouw toonsoort?
Je hoeft niet zelf te puzzelen welke septiemakkoorden goed klinken. Neem de akkoorden van je toonsoort en zet op elk akkoord de septiem die in de toonladder zit. Dan krijg je dit:
| Toonsoort | Septiemakkoorden |
|---|---|
| C majeur | Cmaj7, Dm7, Em7, Fmaj7, G7, Am7, Bm7♭5 |
| A mineur | Am7, Bm7♭5, Cmaj7, Dm7, Em7, Fmaj7, G7 |
Het patroon is in elke majeurtoonsoort hetzelfde: maj7, m7, m7, maj7, 7, m7, m7♭5. Wil je een andere toonsoort? Schuif alles in je piano roll gewoon even veel halve tonen op. Welke drieklanken bij elke toonsoort horen, zie je in welke akkoorden passen bij elkaar.
Handig weetje voor mineur: je kunt Em7 vervangen door E7 (met een G♯ in plaats van G). Dat akkoord komt uit de harmonische mineurtoonladder en trekt extra hard terug naar Am. Probeer het maar eens aan het eind van je loop.
Van drieklank naar septiemakkoord: een voorbeeld
Neem Am, F, C, G, een schema dat je veel hoort in melodische rap en trap. Zet op elk akkoord een septiem en je hoort meteen een warmere, zachtere versie van dezelfde loop:
| Drieklank | Septiemakkoord | Noten | Wat komt erbij? |
|---|---|---|---|
| Am | Am7 | A, C, E, G | G |
| F | Fmaj7 | F, A, C, E | E |
| C | Cmaj7 | C, E, G, B | B |
| G | G7 | G, B, D, F | F |
Klinkt het je te zoet? Je hoeft niet overal een septiem op te zetten. Vaak is het al genoeg om alleen de eerste twee akkoorden (Am7 en Fmaj7) te verrijken en de rest gewoon als drieklank te laten.
Het klassieke rijtje: ii, V, I
Dm7, G7, Cmaj7 is misschien wel het bekendste septiemschema uit de jazz, en je hoort het ook terug in soul, R&B en neo soul. Het m7-akkoord zet iets in gang, het dominant 7-akkoord bouwt spanning op en het maj7-akkoord laat alles weer landen. Speel het een paar keer achter elkaar en je snapt meteen waarom.
Zo zet je septiemakkoorden in je piano roll
Het werkt in elke DAW hetzelfde, of je nu in FL Studio, Logic Pro, Ableton of GarageBand werkt.
- Zet eerst je drieklanken neer. Klik ze zelf in of begin met de MIDI uit de gratis akkoorden generator.
- Zoek de grondtoon van elk akkoord. Dat is de onderste noot als het akkoord in grondligging staat.
- Tel 10 of 11 halve tonen omhoog. Kijk in de tabel hierboven welke septiem bij dat akkoord hoort. Twijfel je? Pak dan de noot uit de toonladder die daar ligt.
- Luister of de septiem niet te hard klinkt. Zet de velocity van die noot eventueel iets lager, zodat hij kleur geeft in plaats van de aandacht te trekken.
- Werk de overgangen bij. Met vier noten per akkoord springt je hand sneller heen en weer. Gebruik akkoord omkeringen zodat de noten soepel in elkaar overlopen.
Twee trucs om sneller te bouwen
Een maj7 is een mineurakkoord met een andere bas. Cmaj7 is C, E, G, B. Haal de C weg en je houdt E, G, B over: een E-mineurakkoord. Zet je dus een Em-akkoord boven een C in je bas of 808, dan hoor je een Cmaj7.
Een m7 is een majeurakkoord met een andere bas. Am7 is A, C, E, G. Zonder de A is dat C, E, G: een C-majeurakkoord. Een C-akkoord boven een A in de bas klinkt dus als Am7. Handig als je 808 al een vaste baslijn speelt.
Laat ze goed klinken in je beat
- Laat je 808 de grondtoon spelen. De septiem hoort in de akkoorden erboven, niet in de bas. Zo blijft je low-end strak.
- Niet te laag spelen. Vier noten dicht op elkaar in het lage register worden snel modderig. Zit je akkoord vlak boven je 808? Schuif het een octaaf omhoog.
- Laat de kwint gerust weg. Bij een septiemakkoord bepalen de grondtoon, de terts en de septiem de klank. De kwint (bij C de G) voegt weinig toe. Haal hem weg en je akkoord wordt meteen luchtiger. Pianisten noemen dit een shell voicing.
- Pas op met de grote septiem vlak naast de grondtoon. In een omkering kan de B direct onder de C komen te liggen. Die halve toon geeft wrijving. Soms mooi, maar doe het bewust.
- Kies een zacht geluid. Septiemakkoorden komen het best tot hun recht op Rhodes, warme piano's, pads en zachte gitaren. Op een scherpe lead of bell kunnen ze juist rommelig klinken.
Sneller beginnen
Geen zin om alles zelf uit te tellen? Kies in de gratis akkoorden generator de sfeer Chill of R&B: die gebruiken septiemakkoorden voor een warmere klank. Kies je toonsoort en tempo, luister, en download de MIDI met akkoorden en een baslijn op de grondtonen. Werk je op een bestaande beat of sample, zoek dan eerst de toonsoort met Beat Lab.
Meer voorbeelden nodig? In R&B-akkoorden, lo-fi akkoorden en neo soul-akkoorden vind je complete loops met septiemakkoorden. En ben je rapper of zanger en wil je liever meteen schrijven? Bekijk dan onze beats.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen maj7 en 7?
Bij maj7 zet je een grote septiem op een majeurakkoord (11 halve tonen boven de grondtoon). Bij 7 zet je een kleine septiem op een majeurakkoord (10 halve tonen). Maj7 klinkt dromerig en rustig, 7 klinkt bluesy en wil naar een volgend akkoord.
Waarom heet het een septiem?
Omdat het de zevende noot van de toonladder is, geteld vanaf de grondtoon van het akkoord. Bij C tel je C, D, E, F, G, A, B: de zevende is de B.
Passen septiemakkoorden ook in trap en drill?
Dat kan, maar ze klinken van zichzelf vrij zacht en warm. In donkere trap en drill hoor je vaker gewone mineurakkoorden. Een m7 werkt meestal nog wel goed, een maj7 kan snel te zoet klinken. Probeer het en laat je oor beslissen.
Moet ik op elk akkoord een septiem zetten?
Nee. Eén of twee septiemakkoorden in je loop is vaak al genoeg voor meer kleur. Overal een septiem kan juist druk en vaag gaan klinken.
Hoe zie ik welke akkoorden in een sample zitten?
Begin met de toonsoort. Die vind je met Beat Lab. Daarna weet je welke septiemakkoorden logisch zijn, met de tabel uit dit artikel.
Op zoek naar meer gratis hulp, zoals een BPM-zoeker, master-checker en rijmwoordenzoeker? Bekijk al onze gratis muziektools.