Sus-akkoorden uitgelegd: sus2 en sus4 voor open, zwevende beats
Share
Soms wil je dat een akkoord niet vrolijk klinkt en ook niet verdrietig, maar ergens daartussenin. Open, een beetje zwevend, alsof het nog niet helemaal klaar is. Dat geluid hoor je veel in afro, pop, gospel en melodische rap. Grote kans dat er een sus-akkoord in zit.
In dit artikel leer je wat sus2 en sus4 zijn, waarom ze zo klinken, welke sus-akkoorden in je toonsoort passen en hoe je ze in een paar klikken in je piano roll zet. Je hoeft er geen noten voor te kunnen lezen.
Het korte antwoord
Een sus-akkoord is een gewoon akkoord waarin de terts is vervangen door een andere noot. Sus is kort voor suspended, Engels voor zwevend of opgeschort.
- sus2: de terts wordt de tweede noot vanaf de grondtoon (de secunde). Klinkt open en luchtig.
- sus4: de terts wordt de vierde noot vanaf de grondtoon (de kwart). Klinkt gespannen, alsof het akkoord nog ergens naartoe wil.
Omdat juist de terts bepaalt of een akkoord majeur of mineur is, is een sus-akkoord geen van beide. Daardoor klinkt het neutraal en open.
Waarom de terts zo belangrijk is
Een gewoon akkoord van drie noten (een drieklank) bestaat uit de grondtoon, de terts en de kwint. Tel je in je piano roll halve tonen vanaf de grondtoon (elke toets, wit of zwart, is een halve toon), dan zie je het zo:
- Majeur: 0, 4, 7. Bij C is dat C, E, G.
- Mineur: 0, 3, 7. Bij C is dat C, E♭, G.
Het enige verschil is die middelste noot. Haal je die weg en zet je er een andere noot voor in de plaats, dan verdwijnt het vrolijke of verdrietige karakter. Meer over dat verschil lees je in majeur en mineur uitgelegd.
Sus2 en sus4 op een rij
Alles met C als grondtoon, zodat je het makkelijk kunt vergelijken. De getallen zijn het aantal halve tonen vanaf de grondtoon.
| Akkoord | Halve tonen | Noten | Klank |
|---|---|---|---|
| C (majeur) | 0, 4, 7 | C, E, G | vrolijk, stabiel |
| Cm (mineur) | 0, 3, 7 | C, E♭, G | verdrietig, donker |
| Csus2 | 0, 2, 7 | C, D, G | open, luchtig |
| Csus4 | 0, 5, 7 | C, F, G | gespannen, wil oplossen |
Makkelijk om te onthouden: bij sus2 schuif je de terts naar beneden tot hij twee halve tonen boven de grondtoon ligt. Bij sus4 schuif je hem één halve toon omhoog (vanuit majeur) of twee halve tonen omhoog (vanuit mineur).
Zo kom je ze tegen
Je ziet sus-akkoorden meestal als Csus2 en Csus4. Staat er alleen Csus, dan wordt meestal sus4 bedoeld. Kom je C7sus4 tegen? Dat is een sus4 met een kleine septiem erbij: C, F, G, B♭. Wat een septiem precies is, lees je in septiemakkoorden uitgelegd.
Waarom klinkt een sus4 alsof hij nog niet klaar is?
De kwart in een sus4 ligt vlak naast de terts die je oor eigenlijk verwacht. Daar komt de naam ook vandaan: in klassieke muziek werd de kwart even vastgehouden en zakte hij daarna naar de terts. Die beweging hoor je nog steeds overal:
Gsus4 (G, C, D) → G (G, B, D)
Alleen de C zakt een halve toon naar B. De rest blijft liggen. Dat kleine stapje voelt als thuiskomen. In popmuziek en beats laat je een sus-akkoord net zo goed onopgelost staan. Dan blijft het open en dromerig.
Welke sus-akkoorden passen in jouw toonsoort?
Niet elk sus-akkoord gebruikt alleen noten uit je toonladder. Wil je zonder gedoe binnen je toonsoort blijven, dan heb je deze opties. C majeur en A mineur gebruiken dezelfde witte toetsen, dus de lijst geldt voor allebei.
| Soort | Past in C majeur en A mineur | Valt erbuiten |
|---|---|---|
| sus2 | Csus2, Dsus2, Fsus2, Gsus2, Asus2 | Esus2 (heeft F♯), Bsus2 (heeft C♯ en F♯) |
| sus4 | Csus4, Dsus4, Esus4, Gsus4, Asus4 | Fsus4 (heeft B♭), Bsus4 (heeft F♯) |
Andere toonsoort? Schuif alles in je piano roll even veel halve tonen op, of zoek de akkoorden van jouw toonsoort op bij akkoorden per toonsoort. Een akkoord dat buiten de toonladder valt mag je trouwens best gebruiken. Het klinkt dan alleen wat spannender of vreemder.
Handig weetje: Csus2 en Gsus4 zijn dezelfde noten
Csus2 is C, D, G. Gsus4 is G, C, D. Precies dezelfde drie noten, alleen in een andere volgorde. Welke naam klopt, hangt af van wat je bas speelt. Speelt je 808 een C, dan hoor je Csus2. Speelt hij een G, dan hoor je Gsus4. Zo kun je met één akkoordvorm twee kanten op.
Sus2 of add9: wat is het verschil?
Dit gaat vaak mis. Bij allebei hoor je de D boven een C, maar er is één groot verschil:
- Csus2: C, D, G. Zonder terts. Neutraal en open.
- Cadd9: C, E, G, D. Met terts, de D komt er alleen bij. Nog steeds een majeurakkoord, maar met meer kleur.
Wil je dat het nog duidelijk majeur of mineur klinkt, kies dan add9 (of madd9 bij mineur). Wil je juist dat je oor even niet weet waar het staat, kies dan sus2.
Drie manieren om sus-akkoorden in je beat te gebruiken
1. Spanning vlak voor de terugkeer
Zet een sus4 vlak voor een majeurakkoord op dezelfde grondtoon. Bijvoorbeeld de laatste maat van je loop: twee tellen Gsus4, twee tellen G. Die kleine ontlading trekt de luisteraar terug naar het begin van de loop. Werkt goed onder een refrein.
2. Een mineurloop opener laten klinken
Neem een bekend schema als Am, F, C, G en vervang een paar akkoorden:
| Origineel | Met sus | Noten |
|---|---|---|
| Am | Asus2 | A, B, E |
| F | Fsus2 | F, G, C |
| C | C | C, E, G |
| G | Gsus4 → G | G, C, D → G, B, D |
Dezelfde loop, maar minder zwaar en meer zwevend. Het mineurgevoel komt nu vooral uit je bas en melodie, niet meer uit de akkoorden zelf. Handig als je hook net iets te zwaarmoedig klinkt.
3. Beweging binnen één akkoord
Blijft je loop lang op hetzelfde akkoord hangen? Laat alleen de middelste noot bewegen: Csus2 → C → Csus4 → C. De grondtoon en kwint blijven liggen, alleen de D, E en F wisselen af. Zo krijg je een melodietje in je akkoorden zonder van akkoord te wisselen. Mooi op gitaar, Rhodes of een pluck.
Zo zet je een sus-akkoord in je piano roll
Het werkt in elke DAW hetzelfde, of je nu FL Studio, Logic Pro, Ableton of GarageBand gebruikt.
- Zet eerst gewone drieklanken neer. Klik ze zelf in of begin met de MIDI uit de gratis akkoorden generator.
- Zoek de terts. Dat is de middelste noot als het akkoord in grondligging staat: 3 of 4 halve tonen boven de grondtoon.
- Voor sus2: sleep de terts omlaag tot hij 2 halve tonen boven de grondtoon ligt.
- Voor sus4: sleep de terts omhoog tot hij 5 halve tonen boven de grondtoon ligt.
- Luister of het past. Botst het met je melodie of je sample? Kijk dan in de tabel hierboven of het sus-akkoord in je toonsoort valt, of probeer de andere soort.
Laat ze goed klinken in je beat
- Laat je 808 of bas de grondtoon spelen. Zo weet je oor nog waar het akkoord staat, ook zonder terts.
- Spreid de noten. Sus-akkoorden klinken het mooist open. Zet de grondtoon laag en de andere noten een octaaf hoger, dan krijg je meer lucht.
- Pas op met je melodie. Zingt of speelt je melodie de terts terwijl je akkoord een sus4 is, dan schuren de kwart en de terts tegen elkaar. Soms is dat precies wat je zoekt, maar doe het bewust.
- Niet te veel. Eén of twee sus-akkoorden in een loop is vaak genoeg. Alleen maar sus-akkoorden kan vaag gaan klinken, omdat je oor nergens houvast heeft.
- Kies een warme of heldere klank. Gitaar, Rhodes, pads, marimba en plucks laten sus-akkoorden goed horen. In afrobeats-akkoorden zie je ze bijvoorbeeld terug in een paar loops.
Sneller beginnen
Kies in de gratis akkoorden generator een sfeer, toonsoort en tempo, luister direct in je browser en download de MIDI met akkoorden en een baslijn op de grondtonen. Sleep hem in je DAW en verander daarna een of twee akkoorden in een sus2 of sus4 met de stappen hierboven. Werk je op een bestaande sample of beat, zoek dan eerst de toonsoort met Beat Lab, zodat je weet welke sus-akkoorden passen.
Ben je rapper of zanger en wil je liever meteen schrijven in plaats van akkoorden puzzelen? Bekijk dan onze beats.
Veelgestelde vragen
Is een sus-akkoord majeur of mineur?
Geen van beide. Majeur of mineur hangt af van de terts, en die zit niet in een sus-akkoord. Daarom klinkt het neutraal. Wat je bas en melodie doen, bepaalt dan hoe het voelt.
Wat betekent sus?
Het is kort voor suspended: opgeschort of zwevend. Oorspronkelijk werd een noot uit het vorige akkoord even vastgehouden voordat hij naar de terts zakte.
Wat is het verschil tussen sus2 en sus4?
Bij sus2 vervang je de terts door de tweede noot vanaf de grondtoon (2 halve tonen erboven). Bij sus4 vervang je hem door de vierde (5 halve tonen). Sus2 klinkt meestal luchtiger, sus4 klinkt meer alsof het akkoord nog moet oplossen.
Wat is Csus zonder getal?
Meestal bedoelt men daar Csus4 mee: C, F, G.
Passen sus-akkoorden ook in trap en drill?
Ja, dat kan. Een sus2 op je mineurakkoord maakt een donkere loop wat ijler en mysterieuzer. Check in de tabel hierboven of dat sus-akkoord in je toonsoort valt, en laat je 808 de grondtoon spelen, zodat de loop zijn gewicht houdt.
Meer gratis hulp voor je beats, zoals een BPM-zoeker, master-checker en rijmwoordenzoeker? Bekijk al onze gratis muziektools.