Wat is true peak? dBTP, inter-sample peaks en je limiter

Je master ziet er in je DAW prima uit. De meter raakt nooit de 0, er is niets rood. En dan zegt een loudness-checker dat je true peak +0,4 dBTP is. Hoe kan dat? Omdat de meter in je DAW en een true peak-meter niet hetzelfde meten. In dit artikel lees je wat true peak is, waarom streamingdiensten er zo op letten en hoe je het in een paar minuten onder controle krijgt.

Kort antwoord: wat is true peak?

True peak is het hoogste niveau dat je audio echt bereikt zodra de digitale samples weer worden omgezet in een vloeiende golfvorm. Daar horen ook pieken bij die tussen twee samples vallen, en die mist een gewone piekmeter soms. True peak meet je in dBTP (decibel true peak).

Voor streaming is het advies van Spotify zelf simpel:

• Houd je true peak onder -1 dBTP.
• Is je master harder dan -14 LUFS, houd je true peak dan onder -2 dBTP.

Volgens Spotify is die extra ruimte er om vervorming te voorkomen als je bestand wordt omgezet naar de gecomprimeerde formaten waarin Spotify streamt.

Sample peak en true peak: het verschil

Digitale audio is een lange rij samples, tienduizenden per seconde. De piekmeter in de meeste DAW's laat de hoogste samplewaarde zien. Dat heet sample peak en staat in dBFS (decibel ten opzichte van full scale).

Maar je speakers of koptelefoon spelen nooit een rij losse puntjes af. De converter in je apparaat tekent een vloeiende lijn door die samples, en die lijn kan hoger uitkomen dan elke losse sample, precies in het gat tussen twee samples. Zo'n verborgen uitschieter heet een inter-sample peak.

Een true peak-meter probeert die uitschieters te vangen. De internationale loudness-standaard ITU-R BS.1770, dezelfde standaard die Spotify gebruikt voor de LUFS-meting, beschrijft hoe: de meter oversamplet de audio vier keer, filtert hem en leest dan de hoogste waarde af. Zo krijg je een veel betere schatting van wat er echt uit een converter komt.

Daarom kan een master met een sample peak van -0,1 dBFS toch een true peak boven 0 dBTP hebben. Je DAW zegt dat het veilig is, de true peak-meter zegt van niet.

Waarom true peak belangrijk is op Spotify en andere platforms

Jij uploadt een WAV, maar de meeste luisteraars horen die WAV nooit. Streamingdiensten zetten je bestand om naar een gecomprimeerd formaat om data te besparen. Dat omzetten verandert de golfvorm een klein beetje, en pieken die al tegen het plafond aan zaten, kunnen er dan overheen gaan. Alles boven 0 dBFS in het afgespeelde bestand wordt afgekapt, en daar komt die krakerige, harde vervorming vandaan.

Een paar dingen die goed zijn om te weten, van de pagina van Spotify over loudness normalization:

• Spotify normaliseert standaard naar ongeveer -14 LUFS.
• Hardere masters worden zachter gezet, zachtere masters harder, maar alleen zover als de pieken dat toelaten.
• Op de stand Luid (-11 LUFS) gebruikt Spotify een limiter die bij -1 dB ingrijpt. Een master met hete pieken kan bij het afspelen dus nog een keer gelimit worden.

De grens van -1 dBTP is ook niet alleen iets van Spotify. De Europese omroepstandaard EBU R 128 stelt voor tv en radio ook een maximale true peak van -1 dBTP. Dichter bij een universeel veilig plafond kom je niet.

Op welke true peak mik je?

Zie dit als maximum, niet als getal dat je precies moet raken:

• Afgeronde master rond -14 LUFS of zachter: true peak op -1 dBTP of lager.
• Afgeronde master harder dan -14 LUFS (gebruikelijk bij trap, drill en harde rap): true peak op -2 dBTP of lager, zoals Spotify adviseert.
• Mix die nog naar mastering gaat: blijf ruim onder 0 en laat de limiter uit. Lees hoeveel headroom je overlaat voor mastering.

Vraag je je af hoe hard je master überhaupt moet zijn? Dat is een ander getal, LUFS. Lees hoeveel LUFS voor Spotify voor de hele uitleg.

Zo houd je je true peak onder controle, stap voor stap

1. Zet een limiter als laatste op je masterbus. Het output-plafond (ceiling) bepaalt hoe hoog je pieken mogen komen. In de Adaptive Limiter van Logic Pro heet die knop Out Ceiling.
2. Zet true peak-detectie aan als je limiter die heeft. De Adaptive Limiter in Logic Pro heeft een knop True Peak Detection die inter-sample peaks herkent. Veel limiters van andere merken hebben een vergelijkbare true peak- of ISP-modus. Zet het plafond daarna op -1 dB, of op -2 dB voor een harde master.
3. Geen true peak-optie? Laat wat extra ruimte. Een limiter die alleen naar samples kijkt en op -1 dB staat, kan inter-sample peaks nog steeds boven -1 dBTP laten komen. Zet het plafond iets lager en check het resultaat in stap 5.
4. Zet niets meer na de limiter. Geen EQ, geen gain-plugin, geen saturatie. Elke plugin na de limiter kan je pieken weer omhoog duwen. Zet ook een eventuele normalize-optie in je exportvenster uit.
5. Exporteer een WAV en meet het bestand. Sleep hem in de gratis master-checker. Die werkt in je browser, er wordt niets geüpload, en je ziet je true peak in dBTP naast je integrated LUFS, dynamiek (LRA) en maximale short-term loudness. Zit je true peak boven -1 dBTP, dan krijg je een waarschuwing.
6. Nog te hoog? Zet het plafond iets lager, of stuur minder niveau de limiter in. Hardere masters hebben meer ruimte nodig, en precies daarom vraagt Spotify bij die masters om -2 dBTP.

Veelgemaakte fouten met true peak

• Alleen op de piekmeter van je DAW vertrouwen. Die laat meestal sample peaks zien. Meet true peak op het geëxporteerde bestand.
• Het plafond op 0,0 of -0,1 dB zetten. Dan blijft er geen ruimte over voor inter-sample peaks of het omzetten naar een gecomprimeerd formaat.
• Een MP3 meten in plaats van je master. Check altijd precies de WAV die je naar je distributeur stuurt.
• True peak en loudness door elkaar halen. True peak is het hoogste punt, LUFS is hoe hard het nummer klinkt over de tijd. Een nummer kan een veilige true peak hebben en toch platgedrukt zijn, of een hete piek hebben en toch vrij zacht klinken.
• Denken dat een lager plafond een vervormde opname oplost. Is je vocal of 808 eerder in de keten al geclipt, dan zit die vervorming erin. Die haalt de limiter er niet meer uit.

Leg je master naast een referentie

Je true peak onder -1 dBTP krijgen is het makkelijke deel. Weten of je master overeind blijft naast de nummers waar je van houdt, is lastiger. Met Master-checker Pro vergelijk je loudness, true peak, dynamiek en klankbalans met een referentietrack en check je een hele EP in één keer.

Liever dat iemand anders de laatste stap doet? Je kunt je track ook laten mixen en masteren door NameOnTheBeat, voor alleen je vocals of voor vocals en beat.

Veelgestelde vragen

Is true peak hetzelfde als dBFS?

Nee. dBFS op een gewone piekmeter laat de hoogste samplewaarde zien. dBTP schat het hoogste niveau van de golfvorm zoals die wordt weergegeven, inclusief de pieken tussen de samples. True peak is meestal gelijk aan of iets hoger dan sample peak.

Klinkt een true peak boven 0 dBTP altijd vervormd?

Niet altijd hoorbaar. Maar het betekent dat de golfvorm over het digitale plafond gaat zodra hij wordt omgezet, en dat vergroot de kans op clipping op sommige apparaten en na het omzetten naar een gecomprimeerd formaat. Onder -1 dBTP blijven haalt dat risico weg.

Staat mijn limiter op -1 dB, is mijn true peak dan automatisch -1 dBTP?

Alleen als de limiter in true peak-modus werkt. Een limiter die alleen naar samplewaarden kijkt, kan inter-sample peaks nog doorlaten. Meet het geëxporteerde bestand om het zeker te weten.

Werkt -1 dBTP ook voor Apple Music en YouTube?

De grens van -1 dBTP komt uit het advies van Spotify en is ook het maximum in de omroepstandaard EBU R 128. Het is dus een veilige standaard voor één master die je overal uploadt. De master-checker laat ongeveer zien wat Spotify, YouTube en Apple Music met het volume van je track doen.

Maakt true peak uit voor een mix die naar een mastering engineer gaat?

Minder, zolang er niets clipt. Bij een mix voor mastering zijn de belangrijkste regels: geen limiter op je masterbus en genoeg headroom. De true peak-waarden hierboven gelden voor de afgeronde master.

Liever een checklist voor je hele release? Pak het stappenplan: je track klaarmaken voor Spotify, of bekijk al onze gratis muziektools, zoals een BPM- en toonsoortzoeker, audio converter en streams calculator.

Bronnen: Spotify for Artists, "Loudness normalization" (support.spotify.com); ITU-R BS.1770 true peak-meting zoals beschreven in de documentatie van Essentia TruePeakDetector; EBU R 128 (tech.ebu.ch); Apple, Adaptive Limiter-regelaars (support.apple.com).