Delay op vocals in FL Studio: stap voor stap met Fruity Delay 3

Je vocal is schoon, getuned en gecomprimeerd, maar hij plakt nog steeds tegen de voorkant van je speaker. Een beetje droog en los van de beat. Reverb helpt, maar te veel ervan maakt van je verse een papje. Daar komt delay om de hoek kijken. Een paar goed getimede echo's geven je vocal diepte en beweging, terwijl elk woord verstaanbaar blijft.

In deze gids leer je hoe je delay op je vocals zet in FL Studio met de standaard Fruity Delay 3: hoe je hem op een send zet, welke knoppen er echt toe doen, hoe je hem op de maat van je beat zet en vier delay-stijlen die werken op rap- en R&B-vocals.

Kort antwoord

Zet Fruity Delay 3 op een lege mixertrack, draai de Dry-uitgang helemaal dicht en stuur je vocal naar die track. Zet Tempo Sync aan, kies een notenwaarde zoals een 1/4 of een gepunteerde 1/8, hou de Feedback laag zodat je maar een paar herhalingen hoort, en filter de echo's zodat ze niet botsen met je stem. Bepaal daarna met de send-knop hoeveel delay je hoort, terwijl de beat meespeelt.

Insert of send: waar zet je de delay?

Je kunt Fruity Delay 3 direct op de mixertrack van je vocal zetten (een insert), maar voor vocals is een send meestal de betere keuze. Bij een send gaat je droge vocal gewoon naar de master en gaat er een kopie naar een aparte delaytrack. Dat heeft een paar grote voordelen:

• Eén knop bepaalt hoeveel delay je hoort, zonder dat je aan je vocal chain zit.
• Je kunt de echo's los EQ'en, filteren of comprimeren.
• Je lead, doubles en ad-libs kunnen dezelfde delay delen, elk met een eigen send-level.
• Je kunt de send automatiseren voor losse woorden (delay throws, daarover hieronder meer).

Heb je al een reverb-send gemaakt? Dan werkt dit precies hetzelfde. De routing staat klik voor klik uitgelegd in reverb op vocals in FL Studio: zo zet je een send op.

Delay op je vocals in FL Studio: stap voor stap

Stap 1: maak een delaytrack

Open de Mixer (F9) en pak een lege track naast je vocals. Geef hem een herkenbare naam, bijvoorbeeld "Vocal Delay". Laad Fruity Delay 3 in een leeg effectslot.

Stap 2: draai de Dry-uitgang dicht

In het deel Output van Fruity Delay 3 vind je Wet en Dry. De handleiding van Image-Line beschrijft Dry als het droge ingangssignaal en zegt dat je het op nul kunt zetten om alleen het bewerkte geluid te horen. Op een send wil je precies dat: je droge vocal komt al van zijn eigen track, dus deze track hoort alleen de echo's te laten horen.

Stap 3: stuur je vocal naar de delaytrack

Selecteer de mixertrack van je vocal en klik met links op het kleine routingpijltje onderaan de delaytrack. Je vocal blijft naar de master gaan en stuurt nu ook signaal naar de delay. Op de routingkabel verschijnt een klein send-knopje. Begin laag en draai het later pas open, als de delay-instellingen staan.

Stap 4: zet de delay op de maat van je beat

Zet Tempo Sync aan in het deel Delay Time. Volgens Image-Line lopen de echo's dan mee met het projecttempo, ook als je het tempo automatiseert. Met sync aan gaat de Time-knop van 1/48 van een stap tot 16 stappen (één maat), en met rechtsklikken op de knop kies je via het menu Set een muzikale waarde. Met sync uit stel je de tijd in milliseconden in, van 1 tot 1000 ms.

Weet je niet zeker of je project op het goede tempo staat? Sleep de beat eerst in de gratis Beat Lab en check het BPM en de toonsoort. Een delay die op het verkeerde tempo staat, klinkt al snel slordig.

Stap 5: kies het delaymodel

Fruity Delay 3 heeft vier modellen:

• Mono: alle echo's samen in het midden. Goed voor een strakke, gefocuste vocal.
• Stereo: links en rechts krijgen elk hun eigen delay.
• Ping pong: de echo's springen heen en weer tussen links en rechts. Image-Line geeft aan dat je bij een monobron (zoals de meeste vocalopnames) de Pan-knop gebruikt om dat effect te krijgen.
• Off: helemaal geen delay, alleen de filter- en vervormingsdelen. Handig als creatief effect, niet voor deze opzet.

Met de knop Stereo spread bepaal je hoe breed de echo's klinken, van mono tot normaal stereo. Een droge lead in het midden met bredere echo's eromheen is een veelgebruikte combinatie.

Stap 6: stel de feedback in

De knop Level in het deel Feedback bepaalt hoeveel van elke echo terug de delay in gaat, dus hoeveel herhalingen je hoort. Begin bij vocals laag: je wilt een paar herhalingen die wegsterven, geen eindeloze echo. Let op boven de 100%: volgens de handleiding krijg je dan feedback die zich opstapelt, waardoor de echo's steeds harder worden. De ring rond de knop verandert van kleur om je te waarschuwen.

Stap 7: filter de echo's

Dit is de stap die de meeste beginners overslaan, en precies daarom klinkt hun delay rommelig. Echo's met al het laag en een felle bovenkant gaan de strijd aan met je echte stem. Fruity Delay 3 geeft je twee plekken om dat op te lossen:

• Feedback Cutoff en Filter Type: dit filter zit in de feedbacklus, dus elke echo wordt opnieuw gefilterd. Met een low-pass (LP) wordt elke herhaling iets donkerder. Daardoor klinkt de staart natuurlijker en schuift hij naar achteren in de mix.
• Tone (Output): een filter op de natte uitgang. De ene kant op is low-pass, de andere kant op is high-pass. Image-Line noemt de high-pass-kant als manier om modderigheid te verminderen.

De vocal-delaytips van LEWITT gaan nog een stap verder en raden bij een ping-pong-delay aan om onder ongeveer 400 Hz en boven ongeveer 3 kHz weg te snijden, zodat de echo's rond je stem zitten in plaats van erbovenop. Wil je preciezer werken, zet dan na Fruity Delay 3 nog een EQ op dezelfde track.

Stap 8: stel de send in terwijl de beat speelt

Ga terug naar de send-knop en draai hem open tot je de echo's net hoort in de gaten tussen je zinnen. Doe dit altijd met de hele beat erbij, niet met je vocal solo. Zet daarna de delaytrack even op mute. Mis je de diepte meteen, dan zit je goed. Klinkt je vocal zonder delay ineens duidelijker, draai de send dan terug.

Welke notenwaarde werkt het best?

Er is niet één goed antwoord, maar dit zijn handige startpunten:

• 1/4: een duidelijke, hoorbare echo. Mooi aan het eind van een zin of op één woord.
• Gepunteerde 1/8: rolt tussen de tellen door, waardoor de echo minder snel op je volgende woord valt.
• 1/8 of 1/16: korte herhalingen die je vocal voller maken zonder dat je echt een echo hoort, zeker met weinig feedback.
• Triolen: handig als je flow of de beat een triolengevoel heeft.

Heb je de waarden toch in milliseconden nodig (voor een plugin zonder sync, of voor de pre-delay van je reverb)? Deel 60.000 door je BPM en je hebt de lengte van één tel. Op 140 BPM is dat ongeveer 429 ms voor een 1/4, 214 ms voor een 1/8, 321 ms voor een gepunteerde 1/8 en 107 ms voor een 1/16. Een complete tabel vind je in delay tijd berekenen: zo zet je BPM om naar ms.

4 vocal-delaystijlen om te proberen in FL Studio

1. Korte slapback voor breedte

Heel korte echo's die je meer voelt dan hoort. LEWITT raadt links en rechts net verschillende korte tijden aan, onder de 60 ms (bijvoorbeeld rond 40 ms en 55 ms), met een high-pass rond 250 Hz en een low-pass rond 8 kHz. Zet in Fruity Delay 3 Tempo Sync uit, kies een korte Time, gebruik het model Stereo en verschuif één kant met de Offset/Pan-knop. Hou de feedback heel laag.

2. Ping pong op de hook

Zet het model op Ping pong, sync op een 1/4 of 1/8 en filter de echo's flink, zodat ze kleiner klinken dan de vocal. LEWITT gebruikt voor deze stijl een feedback rond 40 tot 50%. Zo krijgt je hook meer beweging zonder dat het een muur van geluid wordt.

3. Delay throws op losse woorden

Een throw is een echo op één woord of op het eind van een zin, terwijl de rest van je vocal droog blijft. LEWITT geeft aan dat throws meestal op een 1/2 of 1/4 staan, met maar een paar hoorbare herhalingen. In FL Studio heb je twee makkelijke opties:

• Automatiseer de send: klik met rechts op de send-knop, maak een automation clip en draai hem alleen open op de woorden die je wilt laten echoën.
• Gebruik een throw-track: kopieer de woorden die je wilt laten echoën naar een aparte vocaltrack en stuur alleen die track naar de delay.

LEWITT raadt ook aan om de throws naar dezelfde reverb te sturen als je lead, zodat ze in dezelfde ruimte klinken.

4. Ducking: een delay die uit de weg blijft

Wil je lange, volle echo's die nooit over je woorden heen vallen? Zet Fruity Limiter na Fruity Delay 3 op de delaytrack en sidechain hem aan je vocal. Terwijl je rapt, worden de echo's omlaag gedrukt. Zodra je even stil bent, komen ze omhoog. De handleiding van Fruity Limiter legt de sidechain-routing uit, en het startpunt van LEWITT voor deze truc is een snelle attack, een hoge ratio rond 8:1 en ongeveer 6 tot 8 dB gain reduction. Weet je nog niet goed hoe de compressorknoppen werken? Begin dan bij vocals comprimeren in FL Studio.

Veelgemaakte fouten met delay op vocals

• Te veel feedback. Snelle rap met lange, herhalende echo's wordt herrie. Minder herhalingen klinkt bijna altijd beter.
• Ongefilterde echo's. Felle echo's met al het laag zitten precies op je stem. Filter eerst, beoordeel daarna pas het volume.
• Delay niet op de maat. Klopt je projecttempo niet met de beat, dan vallen gesyncte echo's naast de groove. Check het BPM.
• Overal evenveel delay. Je lead wil vaak minder delay dan je ad-libs en backings. Gebruik aparte send-levels.
• Instellen met je vocal solo. Solo klinkt een beetje delay altijd als te weinig. Stel hem in met de beat erbij.
• Delay gebruiken om een zwakke take te verbergen. Echo's lossen timing en toonhoogte niet op. Fix eerst de opname, voeg daarna de ruimte toe.

Waar zit delay in je vocal chain in FL Studio?

Een veelgebruikte volgorde is: opschonen, pitchcorrectie, EQ, compressie, de-essen, en dan reverb en delay op send-tracks. Wil je die hele keten op één pagina naast je scherm? Haal de gratis vocal chain spiekbrief voor FL Studio en Logic Pro.

Liever een keten die al is ingesteld?

Begin je liever met een werkende opzet dan met lege plugins? De Frenna Type Vocal Preset voor FL Studio is gemaakt voor FL Studio Signature en gebruikt alleen stock plugins. Hij is geïnspireerd op de vocal mixstijl van Frenna: melodisch, getuned en vooraan in de mix. Voor Engelstalige luisteraars zit dat in dezelfde hoek als de melodische, R&B-achtige kant van Drake. Het is een stijlreferentie en een startpunt, geen kopie van iemands vocal chain, en niet gemaakt met of goedgekeurd door een van beide artiesten. Met de stappen hierboven stem je de effecten daarna af op je eigen stem en beat.

Veelgestelde vragen

Wat is de beste stock delay voor vocals in FL Studio?

Fruity Delay 3 is een goed begin: hij heeft tempo sync, mono, stereo en ping pong, een filter in de feedbacklus en een toonregeling op de uitgang. Daarmee heb je bijna alles wat je nodig hebt voor delay op vocals.

Komt delay voor of na reverb?

Bij vocals is het het makkelijkst om ze allebei op een eigen send-track naast elkaar te zetten. Wil je dat de echo's in dezelfde ruimte klinken als je vocal, stuur de delaytrack dan ook naar je reverbtrack.

Welke delay tijd gebruik ik voor rapvocals?

Begin met Tempo Sync aan en probeer een 1/4 of een gepunteerde 1/8. Drukke, snelle verses hebben meestal een kortere of zachtere delay nodig dan rustige, melodische hooks.

Waarom klinkt mijn vocal modderig door de delay?

Meestal staat de send te hard, is de feedback te hoog of zit er nog al het laag in de echo's. Verlaag de feedback, gebruik het feedbackfilter of de Tone-knop, en draai de send terug tot je de echo's alleen tussen je zinnen hoort.

Kan ik delay op ad-libs zetten?

Ja, en ad-libs kunnen vaak meer delay hebben dan je lead. Stuur ze naar dezelfde delaytrack met een hoger send-level, zodat ze verder naar achteren klinken. Meer over ad-libs lees je in ad-libs opnemen en mixen.

Op zoek naar meer gratis hulp, zoals een BPM- en toonsoortzoeker, master-checker of audio converter? Bekijk al onze gratis muziektools.

Bronnen: Image-Line, handleidingen van Fruity Delay 3 en Fruity Limiter; LEWITT, "5 tips for vocal delay".