Vocals comprimeren in FL Studio: stap voor stap met Fruity Limiter

Je verse klinkt in de ene zin top en in de volgende verdwijn je. Het ene woord springt eruit, het volgende verstopt zich achter de 808. Dat is geen EQ-probleem, dat is dynamiek, en daar heb je een compressor voor. Het goede nieuws: FL Studio heeft alles al aan boord. Geen betaalde plugins, gewoon Fruity Limiter en een vaste aanpak.

In deze gids leer je stap voor stap hoe je vocals comprimeert in FL Studio: welke plugin je gebruikt, waar je begint met threshold, ratio, attack en release, hoe je hoort of het werkt en welke fouten je vocal platdrukken.

Kort antwoord

Zet Fruity Limiter op de mixertrack van je vocal, ga naar het tabblad COMP en draai de threshold omlaag tot de compressor alleen de hardere woorden pakt. Begin met een gemiddelde ratio van ongeveer 3:1 tot 4:1, een vrij snelle attack en een gemiddelde release, en breng het volume daarna terug met de gain-knop. Check het met de beat erbij en met de plugin aan en uit op hetzelfde volume.

Wat compressie met je vocal doet

Een compressor zet de stukken van je vocal die boven een bepaald niveau uitkomen zachter. De harde woorden worden teruggetrokken, waardoor het verschil tussen je hardste en zachtste momenten kleiner wordt. Daarna zet je de hele vocal weer harder. Het resultaat: elk woord staat op een stabieler niveau en je vocal blijft voor de beat staan in plaats van alle kanten op te springen.

De vocal chain-tutorial van Audient vat het goed samen: compressie regelt het dynamisch bereik van de vocal en maakt de performance consistenter. Een slechte take wordt er niet goed van, en het vervangt geen EQ. Het maakt alleen het niveau gelijkmatiger.

Welke compressor gebruik je in FL Studio?

Fruity Limiter (begin hier)

De naam is verwarrend, maar Fruity Limiter is meer dan een limiter. De handleiding van Image-Line beschrijft het als een single-band compressor met sidechain, plus een limiter en een noise gate. De compressor zit op het tabblad COMP. Volgens de handleiding reageert de compressor op RMS-niveaus (gemiddeld) en de limiter op pieken. Precies daarom werkt de COMP-kant goed om een vocal gelijkmatiger te maken.

Fruity Compressor (de simpele klassieker)

Image-Line noemt Fruity Compressor een legacy-plugin en wijst Fruity Limiter aan als vervanger. Toch zegt dezelfde handleiding dat hij goed geschikt is voor vocals en ideaal om te leren hoe compressie werkt, omdat hij maar zes knoppen heeft. Handig extraatje: het knee-type Vintage imiteert de curve van analoge compressors zoals de LA-2A, en de /R-types zetten een release aan die zich automatisch aanpast om pompen te verminderen.

Twijfel je? Gebruik Fruity Limiter voor de stappen hieronder. Alles werkt ook met Fruity Compressor, alleen zien de knoppen er anders uit.

Voordat je gaat comprimeren

• Je vocal staat op een eigen mixertrack. Stuur hem naar een vrije insert, zodat de compressor alleen je stem bewerkt.
• Haal eerst de modder weg met EQ. Gaat er boomy laag de compressor in, dan reageert hij op dat gebrom in plaats van op je stem. Lees vocals EQ'en in FL Studio.
• Los grote sprongen met de hand op. Is één zin veel harder of zachter dan de rest? Zet die clip eerst harder of zachter. Een compressor werkt het best op kleine verschillen, niet op één zin die er helemaal uit springt.

Vocals comprimeren in FL Studio: stap voor stap

Doe dit waar het kan met de beat erbij. Een vocal die in z'n eentje gelijkmatig klinkt, kan nog steeds wegvallen zodra de drums en de 808 erbij komen.

Stap 1: laad Fruity Limiter en open het tabblad COMP

Open de Mixer (F9), selecteer je vocaltrack en laad Fruity Limiter in een leeg slot na je EQ. Klik op het tabblad COMP. Volgens de handleiding doet de compressor niets als de threshold op het maximum van 0 dB staat. Dat is dus je neutrale startpunt.

Stap 2: draai de threshold omlaag

Speel het hardste stuk van je verse of hook af en draai de knop THRESH langzaam omlaag. De threshold is het niveau waarop de compressie begint. Het advies van Audient: stel hem zo in dat de compressor ingrijpt op de hardere stukken van de vocal. Werkt hij op elke lettergreep, je ademhalingen inbegrepen, dan zit je te laag.

Stap 3: stel de ratio in

De RATIO bepaalt hoe hard de compressor terugduwt zodra je vocal boven de threshold komt. Bij 4:1 komt een niveau dat 4 dB boven de threshold uitkomt er maar 1 dB hoger uit. Dat is het voorbeeld dat Image-Line gebruikt in de handleiding van Fruity Compressor.

• Natuurlijk, met wat beweging: iZotope raadt 2:1 tot 3:1 aan.
• Goed startpunt: Audient raadt een gemiddelde 3:1 tot 4:1 aan om een vocal gladder te maken.
• Strak onder controle, weinig dynamiek: iZotope noemt 7:1 of 8:1. Denk aan harde rapvocals die recht in je gezicht staan.

In de sidechain-instructies van Fruity Limiter zegt Image-Line zelf dat je de threshold onder de pieken moet zetten en de ratio en knee moet verhogen voordat de compressor echt ingrijpt. Hoor je niets gebeuren, check dan eerst die twee knoppen.

Stap 4: attack en release

ATT (attack) bepaalt hoe snel de compressor reageert als een woord hard wordt. REL (release) bepaalt hoe snel hij weer loslaat. Het startpunt van Audient voor vocals: een snelle attack om de pieken te vangen en een gemiddelde release, zodat de vocal natuurlijk blijft klinken.

Luister naar deze dingen:

• Attack te traag: het begin van elk woord, de medeklinkers, springt er nog steeds uit.
• Attack te snel: de vocal verliest zijn punch en kan vlak klinken.
• Release te kort: je hoort het volume op en neer pompen. De handleiding van Fruity Limiter waarschuwt ook dat een heel lage release het geluid kan vervormen.
• Release te lang: de compressor laat nooit los, en het volgende zachte woord blijft ook zachter.

Fruity Limiter heeft ook een knop KNEE (hoe geleidelijk de compressie begint: zacht of hard) en een knop SUSTAIN, het RMS-venster dat voorkomt dat de compressor te vroeg loslaat. Bij een eerste ronde kun je sustain laten staan en een zachtere knee gebruiken voor een soepelere vocal.

Stap 5: breng het volume terug met GAIN

Compressie zet je harde stukken zachter, dus je vocal klinkt nu zachter. Gebruik de paarse knop GAIN op het tabblad COMP, de make-up gain na de compressor, om hem terug te brengen. De vuistregel van iZotope: voeg ongeveer evenveel terug als de compressor eraf haalde. In het voorbeeld van Audient kwam de vocal op de hardste stukken uit op ongeveer 5 dB gain reduction. Je hebt dus geen extreme hoeveelheden nodig.

In het display van Fruity Limiter is de witte lijn de gain-envelope: de compressie die wordt toegepast. Duikt die constant en diep omlaag, dan comprimeer je veel.

Stap 6: check het eerlijk

• Maak het volume gelijk, dan pas bypassen. Harder klinkt bijna altijd "beter". Zet de gain zo dat de vocal met en zonder compressie ongeveer even hard is, en zet de plugin dan aan en uit.
• Gebruik de A/B-vergelijking. Fruity Limiter kan je instellingen opslaan in een reservestand en tussen twee versies wisselen. Zo vergelijk je een 3:1- en een 5:1-instelling met één klik.
• Luister in de beat en op kleine speakers. Op oordopjes of je telefoon moet elk woord doorkomen zonder dat je naar de volumeknop grijpt.

Twee compressors in plaats van één

Heb je veel controle nodig, maar wil je geen platgedrukte vocal horen? Gebruik twee compressors na elkaar, die elk een beetje doen. Audient noemt engineers die twee compressors in serie gebruiken, allebei met wat minder gain reduction, als een transparantere manier om vocals te comprimeren. In FL Studio doe je dat met twee keer Fruity Limiter, of Fruity Limiter gevolgd door Fruity Compressor op de stand Vintage.

Waar zet je compressie in je vocal chain in FL Studio?

Een veelgebruikte volgorde is: opschonen, pitchcorrectie met Pitcher, EQ, compressie, de-essen, en dan reverb en delay op send-tracks. De de-esser komt na de compressor, omdat compressie ook je S-klanken naar voren haalt. Lees harde S-klanken in FL Studio? Zo de-ess je je vocals voor die stap, en vocal chain in FL Studio voor het hele plaatje.

Liever de hele keten op één pagina naast je scherm? Haal de gratis vocal chain spiekbrief voor FL Studio en Logic Pro. Je ziet de volgorde en waar je bij elke stap op let.

Veelgemaakte fouten bij vocalcompressie

• Instellingen uit een video overnemen. Elke stem, microfoon en performance is anders. Gebruik de getallen hierboven als startpunt en vertrouw daarna op je oren.
• Comprimeren tot het "hard" klinkt. Meestal is dat gewoon de make-up gain die je voor de gek houdt. Maak het volume gelijk voordat je oordeelt.
• Ademhalingen en kamergeluid worden harder. Compressie haalt ook zachte geluiden omhoog. Zet de threshold iets hoger of haal ademhalingen weg voor de compressor.
• Compressie gebruiken om een zachte opname te redden. Is de hele vocal te zacht, begin dan bij je opnameniveau. Lees vocals te zacht in FL Studio? Dit kun je controleren.
• Dezelfde instelling op lead en ad-libs. Je lead heeft meestal de meeste controle nodig. Ad-libs en backing vocals kun je anders, of harder, comprimeren zodat ze erachter blijven.

Liever een keten die al is ingesteld?

Een vocal preset geeft je EQ, compressie en effecten die al zijn ingesteld, zodat je begint met een werkende keten in plaats van lege plugins. De Frenna Type Vocal Preset voor FL Studio is gemaakt voor FL Studio Signature en gebruikt alleen stock plugins. Hij is geïnspireerd op de vocal mixstijl van Frenna: melodisch, getuned en vooraan in de mix. Voor Engelstalige luisteraars zit dat in dezelfde hoek als de melodische, R&B-achtige kant van Drake. Het is een stijlreferentie en een startpunt, geen kopie van iemands vocal chain, en niet gemaakt met of goedgekeurd door een van beide artiesten. Ook met een preset gebruik je de stappen hierboven om de compressie af te stemmen op jouw stem en opname.

Veelgestelde vragen

Wat is de beste stock compressor voor vocals in FL Studio?

Fruity Limiter op het tabblad COMP is de meest flexibele, en Image-Line presenteert hem als vervanger van Fruity Compressor. Fruity Compressor werkt nog steeds goed op vocals en is makkelijker te leren.

Welke ratio gebruik ik voor rapvocals?

Begin rond 3:1 tot 4:1. Ga lager voor een natuurlijker geluid, hoger als je een heel strakke vocal wilt die recht in je gezicht staat.

Komt de compressor voor of na de EQ?

Meestal na een EQ die het laag en de modder opruimt, zodat de compressor op je stem reageert en niet op gerommel. EQ voor helderheid kan later in de keten.

Hoeveel gain reduction is te veel?

Daar is geen vast getal voor. Klinkt de vocal vlak, springen ademhalingen eruit of hoor je pompen, zet dan de threshold of ratio terug. Het voorbeeld van Audient bleef rond 5 dB op de hardste stukken.

Waarom gebeurt er niets als ik de compressor aanzet?

Waarschijnlijk staat de threshold nog te hoog of de ratio te laag. Draai de threshold omlaag tot hij de hardere woorden raakt en zet de ratio hoger.

Bronnen: Image-Line, handleidingen van Fruity Limiter en Fruity Compressor; Audient, "Crafting a Basic Vocal Chain"; iZotope, "Using Compression to Help Vocals Sit in a Mix".