808 niet hoorbaar op je telefoon? Zo los je het op

Je beat knalt in je koptelefoon en in de auto. Dan stuur je hem naar iemand, die speelt hem af op zijn telefoon, en je 808 is gewoon... weg. Kick, hats, melodie, maar geen bas. Je verbeeldt het je niet, en je mix is niet per se kapot. Een telefoonspeaker kan het diepste deel van een 808 simpelweg niet afspelen. Het goede nieuws: je kunt je 808 hoorbaar maken op een telefoon zonder dat hij op een groot systeem slechter klinkt. Hier lees je waarom het gebeurt en hoe je het oplost, stap voor stap.

Kort antwoord

• Waarom hij verdwijnt: het grootste deel van een 808 zit in de grondtoon, de laagste noot. Die ligt vaak ergens tussen ongeveer 30 en 65 Hz. Kleine speakers kunnen dat niet weergeven.
• Waarom je op kleine speakers toch bas kunt "horen": je hersenen vullen een lage noot zelf in als je de boventonen van die noot hoort. Dat heet de ontbrekende grondtoon (missing fundamental).
• De oplossing: geef je 808 boventonen met saturatie of distortion, het liefst op een parallelle kopie. Dan hoor je hem op een telefoon, terwijl het sublaag op grote speakers schoon blijft.

Waarom je 808 wegvalt op een telefoonspeaker

Elke 808-noot heeft een grondtoon, met daarboven zachtere boventonen op 2, 3, 4 keer die frequentie, enzovoort. Bij een schone 808 die bijna een sinus is, zit vrijwel al het geluid in die grondtoon. En die ligt laag. Met de standaardstemming (A4 = 440 Hz) zit een 808 op E1 op ongeveer 41,2 Hz, op F#1 op 46,2 Hz, op A1 op precies 55 Hz en op C2 op ongeveer 65,4 Hz. De frequentie van elke noot zoek je op in onze gratis noot naar frequentie tabel.

Kleine speakers komen gewoon niet zo laag. In een bachelorscriptie van Aalto University over bas op kleine luidsprekers kon de geteste speaker van 3 inch niets onder 110 Hz weergeven. Een telefoonspeaker is nog een stuk kleiner. Op een telefoon is de grondtoon van je 808 dus eigenlijk afwezig. Heeft je 808 daarboven bijna niets, dan blijft er niets over om te horen.

Daarom helpt het ook niet om het laag op te schroeven. Als je 40 Hz harder zet, wordt precies het deel dat de telefoon niet kan afspelen nog harder. Op grote speakers gaat het dreunen, en het kost headroom in je master.

De ontbrekende grondtoon: waarom boventonen het oplossen

Hier speelt je gehoor een trucje. Hoor je de boventonen van een noot, dan reconstrueren je hersenen de lage noot zelf, ook als die niet echt uit de speaker komt. Waves legt dat uit in de documentatie van de plugin Renaissance Bass: op een radio met een kleine speaker is de grondtoon van de basgitaar te laag voor de speaker, maar je hersenen kunnen die ontbrekende grondtoon uit de boventonen opbouwen. Je hoort de basnoot dus toch.

Reken het even uit voor die 808 op E1. Grondtoon: 41,2 Hz. Twee keer zo hoog: 82,4 Hz. Drie keer: 123,6 Hz. Vier keer: 164,8 Hz. Op die speaker van 3 inch die stopt bij 110 Hz vallen de grondtoon en de eerste boventoon weg, maar die op 123,6 en 164,8 Hz komen erdoor. Heeft je 808 daar sterke boventonen, dan hoort de luisteraar een E in de bas. Zo niet, dan hoort hij niets.

Saturatie en distortion zijn de makkelijkste manieren om die boventonen te maken. Dat is de hele oplossing in één zin. De rest gaat erover hoe je dat doet zonder je 808 te verpesten.

Zo maak je je 808 hoorbaar op een telefoon, stap voor stap

1. Stem je 808 eerst. Met boventonen hoor je een valse 808 juist beter. Een 808 die net te laag stond en zich verstopte in het sublaag, botst met je melodie zodra je hem echt hoort. Check de toonsoort van je beat met Beat Lab en stem daarna het sample: FL Studio, Logic Pro of Ableton Live.
2. Kopieer de 808 naar een parallel spoor of een bus. Hou het origineel schoon. Dat draagt het sublaag voor grote speakers en de auto. Op de kopie zet je het vuil.
3. Zet distortion op de kopie. Elke stock saturatie- of distortionplugin werkt. Duw hem solo harder dan goed voelt, want je mengt hem straks zachter in. Een paar opties die je al hebt:
   • FL Studio: Fruity Blood Overdrive, Fruity Fast Dist of Fruity WaveShaper. Ze staan alle drie bij distortion in het overzicht van FL Studio-effecten.
   • Logic Pro: Overdrive, Distortion, Distortion II, Clip Distortion of ChromaGlow, allemaal te vinden bij de distortion-effecten in de gebruikershandleiding van Logic Pro.
   • Ableton Live: Saturator. Sound On Sound beschrijft die als waveshaping met vaste curves en een Dry/Wet-knop.
4. Zet een high-pass op de vervormde kopie. Zet een EQ na de distortion en haal het laag eruit. Begin ergens rond 100 Hz en schuif op gehoor omhoog of omlaag. Nu voegt de kopie alleen boventonen toe en stapelt hij geen extra sublaag bovenop je schone 808.
5. Temper het scherpe hoog. Zware distortion kan bovenin gaan sissen. Een zachte low-pass op de kopie houdt het warm. Fruity Blood Overdrive heeft daar zelfs een ingebouwd filter voor (Post Filter).
6. Meng hem in met de hele beat. Zet het vervormde spoor helemaal dicht en schuif het langzaam open terwijl de hele beat speelt, niet solo. Stop zodra je de 808-noten duidelijk hoort op kleine speakers. Meestal is dat zachter dan je verwacht.
7. Check het waar het telt. Exporteer je beat en speel hem af op de speaker van je eigen telefoon en je laptop. Hoor je het 808-patroon, elke noot? Check daarna je koptelefoon of de auto en kijk of het laag nog steeds schoon is.

Geen zin in een parallel spoor? Een saturator direct op je 808 met de mix-knop (Dry/Wet) een stuk teruggedraaid doet ongeveer hetzelfde. Je hebt dan alleen wat minder controle over het laag.

Andere manieren om je 808 hoorbaar te maken

Kies een 808 met meer karakter

Sommige 808-samples zijn al gesatureerd, met een klikkende aanslag en veel boventonen. Die komen met weinig bewerking al door op een telefoon. Een pure sinus-808 heeft veel meer hulp nodig. Met de juiste klank beginnen scheelt je een hele rij plugins.

Speel het patroon wat hoger

Zit je 808 op de allerlaagste noten? Probeer het patroon een octaaf hoger, of kies een toonsoort waarbij de grondtoon hoger uitkomt. Een 808 op A1 (55 Hz) heeft zijn boventonen op 110, 165 en 220 Hz. Daardoor valt meer van het geluid in het bereik dat kleine speakers wel laten horen.

Maak ruimte

Zodra je 808 boventonen heeft in het laag-midden, kan hij gaan botsen met de kick of met akkoorden die veel laag hebben. Een high-pass op je akkoorden en wat ruimte rond de kick helpen. In 808 en kick mixen lees je alles over sidechain en EQ.

Veelgemaakte fouten

• Het sublaag opschroeven met EQ of een bass booster. Op een telefoon helpt dat niet, en op grote speakers gaat het dreunen. Voeg liever boventonen toe.
• Je enige 808-spoor vervormen tot het sublaag pap wordt. Daar is de parallelle kopie voor.
• De distortion solo beoordelen. Solo klinkt het altijd te veel of te weinig. Beoordeel het in de beat.
• Je niveaus vergeten. Distortion voegt energie toe, dus je pieken kunnen omhoog gaan. Sleep je export daarna in de gratis master-checker en zie je LUFS en true peak.
• Maar op één kleine speaker checken. Telefoons, laptops en oortjes klinken allemaal anders. Check er twee of drie, plus je koptelefoon. Meer daarover in waarom je mix anders klinkt in de auto.

808's waar je meteen mee aan de slag kunt

Op zoek naar 808's die gemaakt zijn voor trap en drill? In het NAME The Trap Oneshot Pack Vol. 1 zitten 26 808's en 20 kicks, plus hats, claps, percussie en FX, allemaal royalty-free. Kies er een die al wat bite heeft, stem hem, en je bent halverwege.

Wil je meer uit je meting halen? Met Master-checker Pro vergelijk je je track per frequentiegebied met een referentie, sub en bas inbegrepen. Zo zie je of jouw laag in de buurt zit van een nummer dat je goed vindt klinken.

Veelgestelde vragen

Waarom hoor ik de 808 in andere nummers wel op mijn telefoon, maar in die van mij niet?

Omdat die 808's boventonen hebben die kleine speakers wel kunnen afspelen, meestal door saturatie, distortion of een sample met karakter. Die van jou is waarschijnlijk bijna een pure lage toon. Voeg boventonen toe op een parallelle kopie en vergelijk opnieuw.

Verpest distortion mijn 808 op grote speakers?

Niet als je het parallel doet en een high-pass op de vervormde kopie zet. De schone 808 draagt nog steeds het sublaag, en de kopie voegt alleen de hogere boventonen toe.

Op welke frequentie zit een 808?

Dat hangt af van de noot. De grondtoon van de meeste trap- en drill-808's ligt ergens rond 30 tot 65 Hz. E1 is ongeveer 41,2 Hz en A1 is 55 Hz. Elke noot vind je in onze noot naar frequentie tabel.

Kan ik dit oplossen in de mastering?

Deels, maar op de 808 zelf is het veel makkelijker. Als je de hele master satureert, verandert ook al het andere. Los het op bij de bron, dan heeft je master minder werk.

Is mijn telefoonspeaker mono?

Dat verschilt per telefoon, dus check je mix sowieso in mono. Valt er iets weg in mono, dan kan het ook wegvallen op kleine speakers. Zo doe je dat: mix in mono checken.

Nog bezig met de basis? Lees wat een 808 is, of bekijk al onze gratis muziektools, van BPM-zoeker tot audio converter.

Bronnen: bachelorscriptie van Aalto University over virtual bass voor kleine luidsprekers (aaltodoc.aalto.fi), documentatie van Waves Renaissance Bass, online handleiding van Image-Line FL Studio (effectplugins en Fruity Blood Overdrive), gebruikershandleiding van Apple Logic Pro (distortion-effecten), Sound On Sound over distortion in Ableton Live. De frequenties per noot zijn berekend met A4 = 440 Hz.