EQ frequenties uitgelegd: welke frequentie doet wat in je mix?
Share
Je zet een EQ op je vocal, draait aan een knop en het klinkt anders. Maar beter? Geen idee. Het probleem is meestal niet de EQ zelf, maar dat je niet weet wat er op welke frequentie zit. Weet je waar de modder, de sisklanken en de lucht wonen, dan weet je ook waar je moet zoeken. In dit artikel krijg je een simpele frequentietabel, per instrument de plekken waar je op let en een werkwijze die je in elke DAW kunt gebruiken.
Kort antwoord: welke frequenties doen wat?
Mensen horen ruwweg van 20 Hz tot 20 kHz. Dat bereik verdelen producers in een paar vakken. De grenzen verschillen per bron en per instrument, dus zie de tabel als een kaart, niet als een wet.
| Gebied | Ongeveer | Wat je hoort | Te veel klinkt |
|---|---|---|---|
| Sub | 20 tot 60 Hz | Diepe bas die je vooral voelt, de staart van je 808 | Dreunend, je mix wordt snel te hard zonder dat het voller klinkt |
| Bas | 60 tot 250 Hz | Punch van de kick, body van bas en stem | Boomy en log |
| Laag-mid | 250 tot 500 Hz | Warmte en vulling | Modderig, alles plakt aan elkaar |
| Mid | 500 Hz tot 2 kHz | Het karakter van de meeste klanken | Doosachtig of nasaal |
| Hoog-mid | 2 tot 5 kHz | Aanwezigheid, verstaanbaarheid, aanslag | Hard en vermoeiend |
| Hoog | 5 tot 10 kHz | Helderheid, hi-hats, s-klanken | Scherp en sissend |
| Air | 10 tot 20 kHz | Lucht en glans | Dun en schel |
Volgens iZotope zijn onze oren het gevoeligst tussen ongeveer 2 en 5 kHz. Daarom maakt een kleine boost daar al veel verschil, en daarom wordt een mix daar ook snel vermoeiend.
Per gebied: wat er gebeurt en waar je op let
Sub (20 tot 60 Hz)
Hier zit het diepste deel van je 808 en van sommige kicks. Op laptopspeakers en veel telefoons hoor je dit nauwelijks, maar het neemt wel ruimte in je master. Laat er niet twee klanken tegelijk vol in drukken. Meestal krijgt de 808 deze ruimte en houdt de kick het kort. Hoe je die twee laat samenwerken, lees je in 808 en kick mixen.
Bas (60 tot 250 Hz)
De punch van een kick zit volgens iZotope rond de 60 tot 80 Hz, met extra klop tussen ongeveer 100 en 200 Hz. De body van een basgeluid zit rond 120 tot 250 Hz. Ook je stem heeft hier body: de grondtoon van de meeste stemmen ligt tussen ongeveer 100 en 400 Hz. Daarom zet je een low cut op een vocal niet blind op 200 Hz. Begin laag en schuif omhoog tot je de stem dunner hoort worden, en ga dan een stukje terug.
Laag-mid (250 tot 500 Hz)
Dit is het modder-gebied. Bijna elk instrument heeft hier energie, dus als alles hier een beetje te veel heeft, stapelt het op. Het resultaat: een mix die vol maar wazig klinkt. Een brede, kleine cut hier op een paar sporen werkt vaak beter dan één grote cut op de master.
Mid (500 Hz tot 2 kHz)
Hier zit het karakter. Te veel rond 400 tot 800 Hz klinkt doosachtig, alsof je in een kartonnen doos staat. Tussen ongeveer 800 Hz en 1,5 kHz kan een stem nasaal gaan klinken. Bij een bas zit rond 800 Hz tot 1 kHz het deel dat je bas hoorbaar maakt op kleine speakers. Haal je daar alles weg, dan verdwijnt je bas op een telefoon. Meer daarover in 808 niet hoorbaar op je telefoon.
Hoog-mid (2 tot 5 kHz)
Dit is waar woorden verstaanbaar worden en waar de aanslag van een snare of de klik van een kick zit. Je vocal te ver weg in de beat? Vaak helpt een kleine boost hier meer dan het volume omhoog. Maar wees voorzichtig: iZotope raadt aan om in dit gebied bij vocals rond 1 tot 2 dB te blijven. Meer is snel te scherp.
Hoog (5 tot 10 kHz)
Hier zitten de hi-hats en de s-, t- en sj-klanken. Sissende s-klanken in een vocal zitten meestal tussen ongeveer 5 en 8 kHz. Die los je niet op met een EQ die altijd aan staat, maar met een de-esser die alleen ingrijpt als het sist. Zie harde s-klanken de-essen in FL Studio.
Air (10 tot 20 kHz)
Een zachte, brede boost hier geeft een vocal of een hele mix glans en lucht. Werkt mooi op een schone opname. Op een opname met ruis zet je de ruis ook harder, dus check dat eerst.
Spiekbrief per instrument
Deze waarden komen uit de EQ-gidsen van iZotope. Ze zijn een startpunt om te zoeken, geen instellingen om over te nemen.
| Klank | Waar je op let |
|---|---|
| Kick | 60 tot 80 Hz punch, 200 tot 500 Hz doosachtig, 1 tot 5 kHz klik en aanslag |
| Bas en 808 | 40 tot 120 Hz low end, 120 tot 250 Hz body, 300 tot 500 Hz modder, 800 Hz tot 1 kHz hoorbaarheid |
| Snare | 150 tot 250 Hz body, 300 tot 500 Hz doosachtig, 2 tot 3,5 kHz aanslag, vanaf 8 kHz lucht |
| Hi-hats | 3 tot 7 kHz kan hard gaan klinken |
| Piano en keys | 60 tot 200 Hz body, 200 tot 500 Hz modder, 2 tot 4 kHz hardheid |
| Rap vocal | 100 tot 400 Hz body, 400 tot 800 Hz doosachtig, 800 Hz tot 1,5 kHz nasaal, 2 tot 5 kHz verstaanbaarheid, 5 tot 8 kHz sisklanken, vanaf 10 kHz lucht |
| Reverb en delay returns | onder 500 Hz modder, 800 Hz tot 3 kHz hardheid |
Zo gebruik je de tabel: in 5 stappen
- Luister eerst in de mix. EQ'en met een spoor solo klinkt logisch, maar in de beat klinkt het anders. Zet solo alleen even aan om iets te vinden, en beslis in de mix.
- Snijd weg wat niet nodig is. Een low cut op sporen die geen bas nodig hebben, zoals vocals, hi-hats en veel melodieën, maakt ruimte voor je kick en 808. iZotope noemt voor vocals rond 80 tot 100 Hz als beginpunt. Op reverb-returns mag je vaak nog hoger snijden.
- Zoek een probleem met een sweep. Zet een smalle band een paar dB omhoog en schuif langzaam door het gebied uit de tabel. Waar het het lelijkst klinkt, zit je probleem. Zet de band daar omlaag in plaats van omhoog.
- Boost breed en klein. Smal snijden, breed boosten. Een paar dB is vaak genoeg. Klinkt het pas goed bij een enorme boost, dan zit het probleem meestal in de opname of het geluid zelf.
- Vergelijk op gelijk volume. Een boost maakt alles harder, en harder klinkt al snel beter. Zet de output van je EQ zo dat aan en uit even hard klinken, en vergelijk dan pas.
Werk je in FL Studio? Dan zie je dit allemaal stap voor stap terug in vocals EQ'en met Parametric EQ 2. In Logic Pro lees je het in de Channel EQ gebruiken voor vocals.
Check je klankbalans tegen een referentie
Je oren wennen snel. Na een uur mixen op dezelfde koptelefoon klinkt te veel laag-mid normaal. Daarom is vergelijken met een nummer dat klinkt zoals jij wil klinken zo handig. Hoe je dat eerlijk doet, staat in een referentietrack gebruiken bij mixen.
Wil je het zien in plaats van alleen horen? Sleep je mix in de gratis master-checker voor je LUFS, true peak en dynamiek. Met Master-checker Pro vergelijk je je track met een referentietrack en zie je per frequentiegebied, van sub tot air, waar jij meer of minder hebt. Zo weet je of je mix echt te weinig lucht heeft of dat je oren gewoon moe zijn. Je audio wordt niet geüpload: alles gebeurt in je browser.
Veelgestelde vragen
Op welke frequentie zet ik een low cut voor vocals?
Begin rond 80 tot 100 Hz en luister. Een lage mannenstem heeft soms een lagere low cut nodig, een hoge stem kan vaak wat hoger. Hoor je de stem dunner worden, dan ben je te ver.
Waar zitten s-klanken?
Meestal tussen ongeveer 5 en 8 kHz, maar het verschilt per stem en microfoon. Gebruik een de-esser en zoek de plek met een sweep.
Waarom klinkt mijn mix modderig?
Vaak doordat te veel sporen energie hebben tussen ongeveer 200 en 500 Hz. Snijd een beetje weg op de sporen die daar niks hoeven te doen, in plaats van één grote cut op je hele mix.
Is boosten slecht?
Nee. Maar wegsnijden wat in de weg zit, levert vaak een schonere mix op dan alles wat je mist omhoog trekken. Boost breed en met kleine stappen.
Kloppen deze frequenties voor elk nummer?
Nee. Het zijn richtlijnen om te weten waar je moet zoeken. Elke stem, microfoon en beat is anders. Je oren beslissen.
Vocals mixen zonder te gokken
EQ is één stap in je vocal chain. Wil je weten wat er voor en na komt? Pak de gratis vocal chain spiekbrief voor Logic Pro en FL Studio, met de volgorde van je plugins en wat je doet als het niet klinkt. Liever meteen een startpunt met de instellingen er al in? Bekijk onze vocal presets voor FL Studio en Logic Pro.
Bronnen: iZotope, "EQ cheat sheet: the guide for sculpting your sound", "How to EQ vocals" en "How to EQ bass" (izotope.com).